Είναι τελικά καλή ιδέα να αφαιρέσετε εντελώς το λάδι από τη διατροφή σας; Αν και πολλοί το θεωρούν «ένοχο» για κιλά και προβλήματα υγείας, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη και αξίζει να τη γνωρίζετε.

Τι προσφέρει πραγματικά το λάδι στον οργανισμό

Το ελαιόλαδο ξεχωρίζει ως βασικό συστατικό της μεσογειακής διατροφής, με τη βιβλιογραφία να το συνδέει κυρίως με καρδιαγγειακά οφέλη. Μια συστηματική ανασκόπηση στο Nutrients κατέληξε ότι η κατανάλωση παρθένου και έξτρα παρθένου ελαιολάδου  σχετίζεται με μειωμένο καρδιαγγειακό κίνδυνο, βελτιώσεις σε βιοδείκτες που αφορούν τον καρδιομεταβολικό άξονα και πιθανή προστατευτική δράση των πολυφαινολών του απέναντι στην οξείδωση των λιπιδίων.

Το ελαιόλαδο δεν λειτουργεί απλώς ως πηγή λίπους, αλλά ως διατροφικό εργαλείο όταν αντικαθιστά λιγότερο υγιεινές λιπαρές επιλογές.

Δεν είναι απλώς ένα περιττό συστατικό στη μαγειρική. Πρόκειται για συμπυκνωμένη πηγή λίπους που το σώμα χρειάζεται, ακόμη και σε περιόδους δίαιτας.

Τα καλά λιπαρά συμβάλλουν στην απορρόφηση βιταμινών όπως A, D, E και K, υποστηρίζουν την παραγωγή ορμονών και βοηθούν τόσο το δέρμα όσο και τον εγκέφαλο να λειτουργούν σωστά. Παράλληλα, αποτελούν σημαντική πηγή ενέργειας.

Ωστόσο, δεν έχουν όλα τα λάδια την ίδια αξία. Άλλο το ελαιόλαδο ψυχρής έκθλιψης και άλλο τα βαριά επεξεργασμένα έλαια.

Τι γίνεται όταν κόβετε εντελώς το λάδι

Αν αφαιρέσετε πλήρως το λάδι από τη διατροφή σας, το σώμα σας μπορεί να αντιδράσει με διάφορους τρόπους.

 «Η πλήρης απομάκρυνση όλων των ελαίων από τη διατροφή για δύο εβδομάδες μπορεί να οδηγήσει σε διάφορες βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις στην πέψη και τον μεταβολισμό. Τα έλαια παρέχουν απαραίτητα λιπαρά οξέα που βοηθούν στην απορρόφηση των λιποδιαλυτών βιταμινών (A, D, E, K). Η απουσία τους μπορεί να επηρεάσει την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών, οδηγώντας πιθανώς σε ελλείψεις και πεπτικές ενοχλήσεις όπως φούσκωμα ή δυσκοιλιότητα λόγω αλλαγών στην κινητικότητα του εντέρου», ανέφερε η διαιτολόγος Kanikka Malhotra στην Indian Express.

Μπορεί να δείτε αρχικά απώλεια βάρους

Η μείωση του λαδιού σημαίνει και λιγότερες θερμίδες. Μία κουταλιά περιέχει περίπου 120 θερμίδες, οπότε η αφαίρεσή του μπορεί να οδηγήσει σε μείωση βάρους.

Ωστόσο, αυτή η απώλεια δεν είναι πάντα λίπος. Μπορεί να σχετίζεται και με απώλεια υγρών ή μυϊκής μάζας αν η διατροφή δεν είναι ισορροπημένη.

Πάντως τα περισσότερα λάδια έχουν σχεδόν τις ίδιες θερμίδες αλλά πολύ διαφορετική θρεπτική αξία.

Λάδι        Θερμίδες (ανά 1 κ.σ.)             Χαρακτηριστικά

Ελαιόλαδο               119 kcal   Πλούσιο σε μονοακόρεστα λιπαρά

Ηλιέλαιο                 120 kcal   Υψηλό σε ω-6 λιπαρά

Καλαμποκέλαιο       120 kcal   Επίσης πλούσιο σε ω-6

Σπορέλαιο               120 kcal   Συνήθως μείγμα φυτικών ελαίων

Λάδι καρύδας         117 kcal   Υψηλό σε κορεσμένα λιπαρά

Λάδι αβοκάντο        124 kcal   Ανθεκτικό σε υψηλές θερμοκρασίες

Σησαμέλαιο             120 kcal   Έντονη γεύση, χρησιμοποιείται λίγο

Φοινικέλαιο             120 kcal   Πλούσιο σε κορεσμένα λιπαρά

Λάδι κανόλα (κραμβέλαιο)     124 kcal   Χαμηλό σε κορεσμένα

Το φαγητό γίνεται λιγότερο απολαυστικό

Το λάδι παίζει σημαντικό ρόλο στη γεύση και την υφή των τροφών. Χωρίς αυτό, τα γεύματα μπορεί να φαίνονται άνοστα ή «φτωχά».

Αυτό συχνά οδηγεί σε αυξημένη κατανάλωση άλλων τροφών, κυρίως υδατανθράκων, για να επιτευχθεί κορεσμός.

Επηρεάζεται η απορρόφηση βιταμινών

Χωρίς λιπαρά, ο οργανισμός δυσκολεύεται να αξιοποιήσει βασικές βιταμίνες.

Για παράδειγμα, μια σαλάτα χωρίς λάδι μπορεί να μην προσφέρει πλήρως τα θρεπτικά της οφέλη, καθώς μειώνεται η απορρόφηση του β-καροτενίου.

Πιθανές ορμονικές διαταραχές

Τα λιπαρά είναι απαραίτητα για την παραγωγή ορμονών. Η πολύ χαμηλή πρόσληψή τους μπορεί να επηρεάσει:

    Την ισορροπία των οιστρογόνων και της τεστοστερόνης

    Τον κύκλο στις γυναίκες

    Τη libido στους άνδρες

Αυτό γίνεται πιο σημαντικό σε άτομα με ορμονικές ευαισθησίες.

Αυξημένη πείνα μέσα στη μέρα

Τα λιπαρά βοηθούν στον κορεσμό. Όταν λείπουν από τη διατροφή, η πείνα εμφανίζεται πιο γρήγορα.

Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε συχνό τσιμπολόγημα ή επιλογές με υψηλούς υδατάνθρακες.

Επιπτώσεις σε δέρμα και μαλλιά

Με την πάροδο του χρόνου, η έλλειψη λιπαρών μπορεί να φανεί και εξωτερικά.

Συχνά συμπτώματα:

    Ξηρό και αφυδατωμένο δέρμα

    Εύθραυστα νύχια

    Θαμπά μαλλιά ή αυξημένη τριχόπτωση

Υπάρχουν και οφέλη από τη μείωση

Η περιορισμένη χρήση λαδιού μπορεί να έχει θετικά αποτελέσματα, ειδικά όταν πρόκειται για κακής ποιότητας λιπαρά.

Μπορεί να βοηθήσει:

    Στη μείωση καρδιαγγειακού κινδύνου

    Στη διαχείριση βάρους

    Σε περιπτώσεις αντίστασης στην ινσουλίνη ή λιπώδους ήπατος

Η διαφορά όμως βρίσκεται στη μείωση και όχι στην πλήρη αποχή.

Η σωστή ισορροπία στη διατροφή

Η καλύτερη προσέγγιση είναι η μέτρια κατανάλωση.

    Περιορίστε το λάδι σε 2–3 κουταλάκια ημερησίως

    Επιλέξτε ποιοτικά έλαια (ελαιόλαδο, σησαμέλαιο, καρύδα)

    Αποφύγετε τα επεξεργασμένα και τα τρανς λιπαρά

    Προσθέστε καλά λιπαρά από φυσικές τροφές όπως ξηρούς καρπούς και αβοκάντο

Το λάδι δεν είναι εχθρός, αρκεί να καταναλώνεται σωστά και με μέτρο.

Πηγή: oloygeia.gr

Την προτελευταία Παρασκευή του Μαρτίου, η πτήση της Αegean από Αθήνα για Αλεξανδρούπολη μετέφερε έναν «ξεχωριστό επιβάτη». Δεκάδες άνθρωποι, μάλιστα, τις προηγούμενες ημέρες εργάστηκαν πυρετωδώς για να του εξασφαλίσουν αυτό το ταξίδι. Γιατί ήταν ταξίδι επιστροφής στο σπίτι του, στη Δαδιά. Στο καταφύγιό του. Στο δάσος του. Εκεί που ο ίδιος είναι ο βασιλιάς των αιθέρων.

Όταν το αεροσκάφος της αεροπορικής εταιρίας προσγειωνόταν στο αεροδρόμιο της Αλεξανδρούπολης, ο αρσενικός μαυρόγυπας  με το αταίριαστο όνομα «Ιωάννα», κουρνιασμένος σε όλη τη διαδρομή, ίσως και να ένιωσε ότι επέστρεφε κι άνοιξε τα τρίμετρα φτερά του σαν να ήθελε να ετοιμαστεί…

Λίγες ώρες μετά, όταν οι άνθρωποι του Εθνικού Πάρκου τον ελευθέρωναν, μ’ έναν νέο πομπό ανάμεσα στα φτερά του, πέταξε πάνω από τα ερείπια του βυζαντινού κάστρου του λόφου της Γκιμπρένας. Κάνοντας κύκλους ανέβηκε ψηλά, ακολουθώντας τα ανοδικά ρεύματα της Δαδιάς και τράβηξε μακριά από την τοποθεσία που ο ίδιος και άλλοι έντεκα μαυρόγυπες έπεφταν χτυπημένοι και ξέπνοοι από τα δηλητηριασμένα δολώματα που είχαν σκορπίσει στο δάσος κάποιοι άγνωστοι δράστες.

Την ώρα που ο μαυρόγυπας «Ιωάννα» αναζητούσε τη φωλιά και το ταίρι του, οι άνθρωποι που τον φρόντισαν και τον έσωσαν, επιβεβαίωναν στο έδαφος ότι αυτή ήταν «μια διαφορετική επανένταξη». Δεν ήταν η πρώτη φορά που τόσα άτομα από τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), την ΑΝΙΜΑ, το Εθνικό Πάρκο Δαδιάς- Λευκίμμης- Ορεστιάδας, από δασικές υπηρεσίες και περιβαλλοντικές οργανώσεις του ακριτικού νομού και την αεροπορική εταιρία Aegean συνεργάζονταν για να βοηθήσουν έναν μαυρόγυπα. Ήταν, ωστόσο, η πρώτη φορά που ο συγκεκριμένος μαυρόγυπας ως αντιπρόσωπος ενός τόσου ευαίσθητου κι απειλούμενου είδους, μοναδικού στα Βαλκάνια και στην Ευρώπη κέρδισε όλες τις μάχες, αν και όλες οι πιθανότητες ήταν εναντίον του…

 «Εάν τον βρίσκαμε μισή ώρα αργότερα, είναι σχεδόν βέβαιο ότι σήμερα δεν θα ζούσε» λένε οι επιστήμονες που τον εντόπισαν εντελώς τυχαία λίγο μακρύτερα από την τοποθεσία που οι άγνωστοι πέταξαν τα δολώματα.

Γλίτωσε από τα κοράκια, την πυρκαγιά, τα δηλητηριασμένα δολώματα…

Στο αρχείο των μαυρόγυπων της Ελλάδας που διατηρεί το Κέντρο της Δαδιάς, ο συγκεκριμένος είχε εκκολαφθεί το 2016, χρονιά που απέκτησε και το δαχτυλίδι του. Τότε, οι επιστήμονες του Κέντρου συνήθιζαν στις καταγραφές να δίνουν και ονόματα στους νεοσσούς μαυρόγυπες. Και καθώς το πουλί βρισκόταν σε αδιαφοροποίητο στάδιο και δεν διακρινόταν ακόμη το φύλο του, καταγράφηκε με το όνομα «Ιωάννα». Αργότερα, το κομπιούτερ τού έδωσε έναν κωδικό για όνομα, που δείχνει ότι αυτός ο αρσενικός μαυρόγυπας επέζησε την πρώτη χρονιά της ζωής του από θηρευτές (μεγαλύτερος εξ αυτών τα κοράκια) που αποδεκάτιζαν εκείνη την περίοδο τους νεοσσούς στις φωλιές τους. Κατάφερε να φτάσει σε αναπαραγωγική ηλικία, να ζευγαρώσει πρώτη φορά το 2019 και να γίνει ένα από τα πουλιά «με σταθερή συμπεριφορά και συμμετοχή» στην αναπαραγωγή του μοναδικού είδους της Δαδιάς του Έβρου. Το 2023 γλύτωσε επίσης από τη μεγαλύτερη πυρκαγιά που έχει καταγραφεί στην ιστορία της Ελλάδας και της Ευρώπης και το 2025 επέστρεψε με το ταίρι του στη Δαδιά και στις τεχνητές φωλιές, όπως και δεκάδες άλλα ζευγάρια για να ξαναφτιάξουν πάλι την αποικία και να καταστήσουν τον μαυρόγυπα σύμβολο επιβίωσης στις αποψιλωμένες ράχες του Έβρου.

Έτσι, το πρώτο δίμηνο του 2026, η κατάσταση για τους μαυρόγυπες (130 άτομα) και τα όρνια (120 άτομα) ήταν παράλληλη με την παρατηρούμενη φυσική πορεία αναγέννησης του δάσους. Δυστυχώς, όμως, για τον κόσμο των μεγάλων αρπακτικών, αυτή η πορεία ανατράπηκε από τις «βόμβες» δηλητηριασμένων δολωμάτων που διέσπειραν ασυνείδητοι:

Το χρονικό διάστημα 11-17 Μαρτίου, μέλη των ομάδων Διαχείρισης και Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων του ΟΦΥΠΕΚΑ και της Εταιρείας Προστασίας Βιοποικιλότητας Θράκης, του 2ου Κυνηγετικού Συλλόγου Ορεστιάδας και του Δασαρχείο Σουφλίου μέτρησαν αρχικά πέντε αλεπούδες νεκρές. Νεκρά από δηλητηριασμένα δολώματα βρέθηκαν άλλα 8 ζώα: ένας λύκος, 4 κοράκια, δύο γερακίνες, ένα κουνάβι και 9 συνολικά μαυρόγυπες. Ανησυχητικά μηνύματα για νεκρά αρπακτικά ήρθαν κι από την άλλη πλευρά των συνόρων, από τη Βουλγαρική Ορνιθολογική Εταιρία. Ένας μαυρόγυπας που βρέθηκε νεκρός από δόλωμα φώλιαζε στη Βουλγαρία και ένας άλλος που βρέθηκε νεκρός από την ίδια αιτία στη Βουλγαρία, φώλιαζε στη Δαδιά. Κανένας δεν είναι σε θέση να εκτιμήσει, όμως, πόσα άλλα ζώα έφαγαν από τα δηλητηριασμένα δολώματα και ξεψύχησαν μέσα στα χόρτα λίγο μακρύτερα από τα σημεία που εντοπίστηκαν τα δηλητηριασμένα κρέατα των άγνωστων δραστών. Γι’ αυτό τον λόγο, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις χαρακτήρισαν αυτή τη μαζική δηλητηρίαση «ως ένα από τα σοβαρότερα περιστατικά μαζικής θανάτωσης άγριας πανίδας των τελευταίων ετών».

Σύμφωνα με τους εκπροσώπους του Εθνικού Πάρκου δύο από τους 12 μαυρόγυπες εντοπίστηκαν λίγα λεπτά από την στιγμή που είχαν καταναλώσει (μικρή) ποσότητα και μετά από φροντίδα που έλαβαν σε τοπικό κτηνιατρείο απελευθερώθηκαν μέσα στις δύο πρώτες ημέρες και επέστρεψαν στο δάσος.

Ο «Ιωάννα» στάθηκε τυχερός μέσα στην ατυχία του κι αυτό είναι που προκάλεσε μεγαλύτερη αίσθηση στους ανθρώπους του ΟΦΥΠΕΚΑ. «Βρέθηκε», όπως είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η προϊσταμένη της Μονάδας Διαχείρισης Εθνικών Πάρκων Δέλτα Έβρου και Δαδιάς, Σύλβια Ζακάκ «περίπου 3 χιλιόμετρα από το σημείο που κατανάλωσε το δηλητηριασμένο δόλωμα». Μια τέτοια απόσταση σημαίνει ότι είχε περάσει αρκετή ώρα από τη στιγμή που είχε καταναλώσει τη θανατηφόρα τροφή και γι’ αυτόν ο χρόνος μετρούσε πλέον αντίστροφα.

Σε μια μάχη με τον χρόνο και τις αποστάσεις, το πουλί, σε κρίσιμη κατάσταση, μεταφέρθηκε αεροπορικώς στην Αθήνα και κατόπιν στον Σταθμό Α’ Βοηθειών της ΑΝΙΜΑ, που διαθέτει μέσα, προσωπικό και μεγαλύτερη εμπειρία για τέτοιες περιπτώσεις. Εκεί, ο μαυρόγυπας υποβλήθηκε σε οροθεραπεία, προκειμένου να αποβάλει τις τοξίνες και ανταποκρίθηκε εντυπωσιακά γρήγορα στη θεραπεία.

Τον περίμενε το ταίρι του…

Κι αυτό ήταν αναπάντεχα πολύ καλό για τη γρήγορη επιστροφή του. «Παρότι τα πρωτόκολλα νοσηλείας προβλέπουν παραμονή τουλάχιστον μίας εβδομάδας στην υποδομή περίθαλψης, κρίθηκε απαραίτητο να επιστρέψει νωρίτερα, καθώς πρόκειται για ενήλικο άτομο σε περίοδο αναπαραγωγής» ανέφερε σχετικά ο ΟΦΥΠΕΚΑ. «Σε περίπτωση που ανήκε σε ζευγάρι, η απουσία του θα μπορούσε να οδηγήσει τον άλλο γονέα σε εξάντληση, καθώς το ένστικτο τον κρατά στη φωλιά να εκκολάπτει το αβγό» ανέφεραν οι ερευνητές του Οργανισμού.

Σύμφωνα με τα δεδομένα του νέου πομπού, που τοποθετήθηκε τον Μάρτιο στο πουλί, όταν απελευθερώθηκε, δεν προσέγγισε κάποια φωλιά -διαπίστωση που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ή δεν είχε αυτή την περίοδο ταίρι ή ότι το θηλυκό δεν άντεξε άλλο μόνο του στη φωλιά τους… Ωστόσο, από την ιστορία του φαίνεται ότι ο «Ιωάννα» είτε αυτή την περίοδο είτε την επόμενη θα ξαναβρεί το ταίρι του κάπου στη Δαδιά, στη μοναδική φυσική αναπαραγόμενη αποικία του είδους στα Βαλκάνια, που φιλοξενεί 36-47 ζευγάρια. Μπορεί η πρόσφατη απώλεια των 9 ενήλικων μαυρόγυπων να …τρόμαξε ολόκληρη την αποικία και τους επιστήμονες του Κέντρου, (καθώς το είδος του μαυρόγυπα αναπαράγεται με εξαιρετικά αργό ρυθμό, με ένα μόλις νεοσσό τον χρόνο), αλλά κάθε ενήλικο άτομο που ζευγαρώνει, όπως ο «Ιωάννα», έχει σημαντικό αντίκτυπο στη βιωσιμότητα του πληθυσμού.

Σε όλη τη Δαδιά, άλλωστε, μετά τη μεγάλη οικολογική καταστροφή του 2023 η πανίδα και η χλωρίδα -ολόκληρο το φυσικό περιβάλλον, αγωνίζεται σήμερα να επιστρέψει. Η παρουσία του Μαυρόγυπα (Aegypius monachus) αποτελεί «πιστοποιητικό» της καλής κατάστασης του δάσους που αναγεννάται, αφού το είδος απαιτεί μεγάλα δέντρα (όπως πεύκα και βελανιδιές) για να χτίσει τις φωλιές του. Αυτός είναι και ο λόγος που η προσπάθεια διάσωσης της τελευταίας διετίας περιλαμβάνει τη δημιουργία τεχνητών φωλιών για την υποβοήθηση της αναπαραγωγής καθώς και τη λειτουργία ταΐστρας για την εξασφάλιση καθαρής τροφής.

Δύο χρόνια μετά τη μεγάλη πυρκαγιά, η κατάσταση για τους μαυρόγυπες και τα όρνια στον Έβρο παρουσίασε μια εικόνα συγκρατημένης αισιοδοξίας. Η συγκρατημένη αυτή αισιοδοξία ανατράπηκε από τα πρόσφατα τραγικά γεγονότα, αλλά η αίσια κατάληξη της περιπέτειας του «Ιωάννα» επαναφέρει τη διατήρηση της ελπίδας.

Το 2025 είχε, μάλιστα, καταγραφεί αριθμός- ρεκόρ για τον πληθυσμό του μαυρόγυπα στην περιοχή, διαψεύδοντας τους αρχικούς φόβους για ολική κατάρρευση της αποικίας. Τον περασμένο μήνα, ανακοινώθηκε επίσης η γέννηση των πρώτων νεοσσών στις τεχνητές φωλιές που τοποθέτησε ο ΟΦΥΠΕΚΑ, γεγονός που απέδειξε την επιτυχία των μέτρων αποκατάστασης των θέσεων φωλεοποίησης.

Ο πρεβευτής της Δαδιάς

Πίσω από τους αριθμούς που δίνονται τακτικά στη δημοσιότητα για τις φτερωτές αποικίες του Έβρου, αποδεικνύεται ότι ο μαυρόγυπας ήταν και παραμένει ο πρεσβευτής της Δαδιάς και ολόκληρης της περιοχής του Έβρου, «μια επιτυχημένη προσπάθεια σε ένα διαταραγμένο και λίαν ευαίσθητο οικολογικό περιβάλλον».

Τις τρεις τελευταίες δεκαετίες, η παρουσία του μετέτρεψε την Δαδιά από ένα απομονωμένο χωριό του Έβρου σε έναν διεθνή προορισμό οικοτουρισμού (Brand Name), ιδιαίτερα γνωστό στους κύκλους των birdwatchers, δημιουργώντας παράλληλα ένα οικονομικό μοντέλο που βασίζεται στην προστασία της φύσης και όχι στην εκμετάλλευσή της.

Είναι χαρακτηριστικό ότι πριν από το 2023, κατά μέσο όρο επισκέπτονταν την περιοχή Δαδιάς- Λευκίμης- Σουφλίου 35000 άτομα (μια σημαντική τουριστική και οικονομική ένεση για την τοπική οικονομία των μεταξωτών Σουφλίου, κρασιών, αλλαντικών κ.ά.) ενώ υπήρξε και χρονιά που άγγιξε τους 50.000 επισκέπτες. Ανάμεσα στους επισκέπτες και χιλιάδες μαθητές που επισκέφθηκαν την Δαδιά στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι -η εξαφάνιση του «Ιωάννα» και των ομοίων του- θα μπορούσε να προκαλέσει μια επικίνδυνη «αλυσίδα θανάτου» με σοβαρές οικολογικές και υγειονομικές επιπτώσεις για ολόκληρη τη Βαλκανική χερσόνησο.

Μπορεί να βρίσκεται σε αυλές, πεζοδρόμια, πάρκα, ακόμα και έξω από σχολεία. Έχει εντυπωσιακά άνθη, απαιτεί ελάχιστη φροντίδα και θεωρείται για πολλούς ένα «αθώο» καλλωπιστικό φυτό. Ωστόσο, ο ΕΟΔΥ προειδοποιεί ότι η πικροδάφνη είναι τοξική σε όλα τα μέρη της και ζητά την απομάκρυνσή της από σχολεία και γενικότερα από χώρους όπου κινούνται παιδιά.

Σύμφωνα με έκθεση του Οργανισμού, φύλλα, άνθη, μίσχοι και ο γαλακτώδης χυμός του φυτού περιέχουν ισχυρές τοξικές ουσίες, οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν από ναυτία και εμετούς έως σοβαρές καρδιακές αρρυθμίες και, σε ακραίες περιπτώσεις, καρδιακή ανακοπή.

Γιατί η πικροδάφνη θεωρείται επικίνδυνη

Η πικροδάφνη περιλαμβάνεται στα πιο δηλητηριώδη φυτά και είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στην Ελλάδα. Ο κίνδυνος δεν περιορίζεται μόνο στην κατάποση. Η έκθεση μπορεί να γίνει και μέσω επαφής με τον χυμό του φυτού, μέσω των ματιών ή ανοιχτών τραυμάτων, ακόμη και από την εισπνοή καπνού αν καούν κλαδιά ή φύλλα.

Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι τα παιδιά είναι πιο ευάλωτα, τόσο λόγω του χαμηλότερου σωματικού βάρους τους όσο και επειδή είναι πιο πιθανό να αγγίξουν, να κόψουν ή ακόμη και να βάλουν στο στόμα τους άνθη και φύλλα, παρασυρμένα από τα έντονα χρώματα του φυτού.

Τι συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει

Η δηλητηρίαση από πικροδάφνη μπορεί να επηρεάσει πολλά συστήματα του οργανισμού. Τα πρώτα συμπτώματα συχνά είναι γαστρεντερικά, όπως ναυτία, εμετός, κοιλιακό άλγος και διάρροια. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να ακολουθήσουν βραδυκαρδία ή ταχυκαρδία, επικίνδυνες αρρυθμίες, σύγχυση, υπνηλία, ακόμη και επιληπτικές κρίσεις.

Ο Οργανισμός τονίζει ότι σε περιπτώσεις σοβαρής δηλητηρίασης η κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα και να απαιτήσει άμεση ιατρική παρέμβαση.

Ο κίνδυνος στα σχολεία και στις παιδικές χαρές

Η έκθεση του ΕΟΔΥ στέκεται ιδιαίτερα στους κινδύνους που υπάρχουν σε σχολικά περιβάλλοντα και σε δημόσιους χώρους όπου κινούνται παιδιά, όπως παιδικές χαρές, πάρκα, πεζοδρόμια και προαύλια.

Όπως σημειώνεται, η πικροδάφνη επιλέγεται συχνά για εξωτερικούς χώρους επειδή είναι ανθεκτική και διακοσμητική. Ακριβώς όμως αυτά τα χαρακτηριστικά είναι που αυξάνουν τον κίνδυνο για τα παιδιά, τα οποία μπορεί να την πλησιάσουν, να κόψουν τα άνθη ή να αγγίξουν το πρόσωπο και το στόμα τους μετά την επαφή.

Για αυτόν τον λόγο, ο ΕΟΔΥ συστήνει να απομακρύνεται από σχολεία, παιδικές χαρές, πάρκα, πεζοδρόμια αλλά και από κήπους κατοικιών, και να αντικαθίσταται με μη τοξικά φυτά που θεωρούνται ασφαλή για παιδιά. Μέχρι να γίνει η απομάκρυνση, προτείνεται περίφραξη των σημείων όπου υπάρχουν πικροδάφνες και σαφής σήμανση ότι πρόκειται για τοξικό φυτό.

Τι πρέπει να γίνει σε περίπτωση έκθεσης

Σε περίπτωση επαφής ή κατάποσης, ο ΕΟΔΥ συνιστά άμεση επικοινωνία με το Κέντρο Δηλητηριάσεων ή με γιατρό. Προτεραιότητα έχει η απομάκρυνση τυχόν φυτικού υλικού από το στόμα, το ξέπλυμα και το πλύσιμο του δέρματος με σαπούνι και νερό.

Αυτό που δεν πρέπει να γίνει είναι η πρόκληση εμετού, καθώς μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση.

Συμπέρασμα

Ένα φυτό που για χρόνια θεωρούνταν απλώς διακοσμητικό μπορεί να μετατραπεί σε σοβαρό κίνδυνο, ιδιαίτερα όταν βρίσκεται δίπλα σε παιδιά. Η πικροδάφνη μπορεί να αποτελεί μια συνηθισμένη επιλογή στον αστικό ιστό και στα σχολικά προαύλια, όμως η τοξικότητά της δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού. Και γι’ αυτό ο Οργανισμός ζητά πλέον όχι απλώς προσοχή, αλλά απομάκρυνση.

Πηγή: ygeiamou.gr

Η συζήτηση για τη σχέση της ψυχικής υγείας με την τεχνητή νοημοσύνη δεν ανήκει πια στο μέλλον. Έχει περάσει στην καθημερινότητα. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι στρέφονται σε ψηφιακά εργαλεία, όχι μόνο για να αναζητήσουν πληροφορίες, αλλά και για να βρουν μια πρώτη μορφή «συνομιλίας» σε στιγμές πίεσης, μοναξιάς ή εσωτερικής σύγχυσης.

Έτσι διαμορφώνεται ένα νέο τοπίο. Η τεχνολογία, όπως αναφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, δεν είναι απλώς ένα εργαλείο, αλλά ένας ενδιάμεσος κρίκος ανάμεσα στο άτομο και την αναζήτηση βοήθειας.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται και οι πρόσφατες παρεμβάσεις της Google, με την αναβάθμιση του Gemini και την ενίσχυση των μηχανισμών υποστήριξης σε περιπτώσεις κρίσης. Δεν πρόκειται για μια μεμονωμένη κίνηση, αλλά για μέρος μιας ευρύτερης τάσης και συγκεκριμένα της σταδιακής εισόδου της τεχνητής νοημοσύνης σε ευαίσθητους τομείς της ανθρώπινης εμπειρίας. Άλλωστε, η ίδια η εταιρεία αναγνωρίζει ότι η ψυχική υγεία αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις δημόσιας υγείας παγκοσμίως, επηρεάζοντας περισσότερους από ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους.

Η κατεύθυνση είναι σαφής. Τα νέα συστήματα δεν περιορίζονται πλέον στην παροχή πληροφοριών. Επιχειρούν να αναγνωρίσουν ενδείξεις ψυχικής επιβάρυνσης και να οδηγήσουν τον χρήστη σε πραγματικές υπηρεσίες βοήθειας. Στην περίπτωση του Gemini, αυτό μεταφράζεται σε άμεσες παρεμβάσεις. Όταν εντοπίζονται ενδείξεις κρίσης, εμφανίζεται η ενότητα «Η βοήθεια είναι διαθέσιμη», μαζί με επιλογές άμεσης επικοινωνίας με γραμμές υποστήριξης.

Το ερώτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο τεχνολογικό. Είναι βαθιά ανθρώπινο.

Η ψυχική υγεία δεν είναι ένα σύνολο δεδομένων που μπορεί να αναλυθεί με ακρίβεια. Είναι μια εμπειρία προσωπική, συχνά αντιφατική και δύσκολα μετρήσιμη. Και ακριβώς εδώ αναδύεται η διπλή όψη της τεχνολογίας. Από τη μία, η δυνατότητα για άμεση, προσβάσιμη και χωρίς στίγμα υποστήριξη και από την άλλη, ο κίνδυνος να απλουστευτεί κάτι που από τη φύση του δεν είναι απλό.

Οι ίδιες οι εταιρείες φαίνεται να κινούνται με προσοχή. Στην περίπτωση της Google, η συνεργασία με κλινικούς ειδικούς, ο σχεδιασμός απαντήσεων που ενθαρρύνουν την αναζήτηση βοήθειας και η αποφυγή επιβλαβών ή παραπλανητικών κατευθύνσεων δείχνουν μια προσπάθεια να τεθούν όρια. Το Gemini δεν παρουσιάζεται ως «θεραπευτής», αλλά ως ένας ενδιάμεσος που κατευθύνει τον χρήστη προς την πραγματική υποστήριξη.

Την ίδια στιγμή, γίνεται σαφές ότι η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί. Η Google.org ανακοίνωσε χρηματοδότηση ύψους 30 εκατομμυρίων δολαρίων για την ενίσχυση γραμμών βοήθειας διεθνώς, ενώ επενδύει και στην εκπαίδευση επαγγελματιών ψυχικής υγείας. Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: χωρίς ένα ισχυρό δίκτυο ανθρώπινης φροντίδας, ακόμα και τα πιο εξελιγμένα εργαλεία έχουν περιορισμένη αξία.

Παράλληλα, αναδύονται νέες προκλήσεις. Η πιθανότητα ανάπτυξης συναισθηματικού δεσμού με ένα σύστημα (ιδιαίτερα σε νεαρές ηλικίες) και η σύγχυση ανάμεσα σε μια «τεχνητά παραγόμενη» απάντηση και μια πραγματική ανθρώπινη σχέση δεν είναι θεωρητικά σενάρια. Είναι ζητήματα που ήδη απασχολούν.

Για τον λόγο αυτό, τίθενται συγκεκριμένα όρια. Αποφυγή ανθρωπομορφικών ρόλων, περιορισμός γλώσσας που ενισχύει την υπερβολική οικειότητα, ιδιαίτερη μέριμνα για την προστασία των νεότερων χρηστών. Δεν πρόκειται για τεχνικές λεπτομέρειες, αλλά για επιλογές που δείχνουν πόσο ευαίσθητο είναι το πεδίο.

Και κάπου εδώ ανακύπτει ένα ευρύτερο ερώτημα: ποιος θέτει τα όρια; Ποιος αξιολογεί τις επιπτώσεις; Και ποιος λογοδοτεί όταν η τεχνολογία εισέρχεται σε τόσο προσωπικές πτυχές της ανθρώπινης ζωής;

Η σχέση ανάμεσα στην ψυχική υγεία και την τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι ούτε απλή ούτε μονοδιάστατη. Είναι μια σχέση που διαμορφώνεται αλλά και δοκιμάζεται στην πράξη. Από τη μία, η άμεση πρόσβαση σε υποστήριξη μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική. Από την άλλη, τίποτα δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ανθρώπινη παρουσία, τη θεραπευτική σχέση, την αίσθηση ότι κάποιος πραγματικά σε ακούει.

Και κάπου εδώ επιστρέφουμε σε ένα ερώτημα που εξακολουθεί να απασχολεί όσους παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στην τεχνολογία: μπορούν τελικά οι μηχανές να αντικαταστήσουν τον άνθρωπο; Ίσως η απάντηση να μην είναι απόλυτη. Γιατί, όσο κι αν η τεχνολογία μπορεί να γεφυρώσει το κενό της άμεσης πρόσβασης και να προσφέρει μια πρώτη μορφή υποστήριξης, δύσκολα μπορεί να αγγίξει το βάθος της ανθρώπινης σχέσης, την εμπιστοσύνη, την παρουσία και την ουσιαστική κατανόηση που μόνο ένας άνθρωπος μπορεί να προσφ

Ένας δυνατός καφές εσπρέσο μπορεί να κάνει πολλά περισσότερα από το να μας «ξυπνήσει» για να ξεκινήσουμε την ημέρα. Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Journal of Agricultural and Food Chemistry, ορισμένες ενώσεις που περιέχει ο εν λόγω καφές μπορούν να μπλοκάρουν μια παθολογική διεργασία που συντελείται στον εγκέφαλο και προετοιμάζει την εκδήλωση της νόσου Αλτσχάιμερ.

Αντίστοιχες μελέτες το τελευταίο διάστημα έχουν διαπιστώσει ότι ο καφές δρα ευεργετικά έναντι διαφόρων νευροεκφυλιστικών νοσημάτων, συμπεριλαμβανομένης της νόσου Αλτσχάιμερ, χωρίς όμως να έχουν «φωτίσει» τους ακριβείς μηχανισμούς που εμπλέκονται στα θετικά αποτελέσματα. Χαρακτηριστικά, μελέτη από το Πανεπιστήμιο Edith Cowan είχε διαπιστώσει ότι η κατανάλωση περισσότερου καφέ προσέφερε θετικά αποτελέσματα σε συγκεκριμένες εγκεφαλικές λειτουργίες όπως οι εκτελεστικές που αφορούν στον προγραμματισμό, τον αυτοέλεγχο και την προσοχή, επιβραδύνοντας παράλληλα τη συσσώρευση της πρωτεΐνης β-αμυλοειδές στον εγκέφαλο, βασικό παράγοντα για την ανάπτυξη της νόσου  Αλτσχάιμερ.

Η πρόσφατη έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Βερόνα στην Ιταλία με επικεφαλής την Mariapina D’Onofrio, έδειξε μέσα από προκαταρκτικές εργαστηριακές δοκιμές in vitro, ότι ενώσεις του καφέ εσπρέσσο μπορούν να αναστείλουν τη συσσώρευση της πρωτεΐνης Ταυ (tau) σε ινίδια μέσα στο κυτταρόπλασμα των νευρώνων (νευροϊνιδιακά συσσωματώματα) που, όπως και η πρωτεΐνη β-αμυλοειδές, σχετίζονται με τη νόσο Αλστχάιμερ. Σε υγιείς οργανισμούς, η πρωτεΐνη Ταυ επιτρέπει τη σταθεροποίηση των δομών του εγκεφάλου.

Οι ερευνητές ουσιαστικά….έφτιαξαν εσπρέσο, από κόκκους καφές που προμηθεύτηκαν από διάφορα καταστήματα και προχώρησαν στην ανάλυση της χημικής τους σύστασης, χρησιμοποιώντας φασματοσκοπία πυρηνικού μαγνητικού συντονισμού, μια μέθοδος που αξιοποιείται για την ταυτοποίηση, ανάλυση και µελέτη των ιδιοτήτων διαφόρων χηµικών ενώσεων. Ξεχώρισαν τα αλκαλοειδή καφεΐνη και τριγωνελλίνη και τα φλαβονοειδή γενιστεΐνη και τη θεοβρωμίνη  (ένωση που εντοπίζεται και στη σοκολάτα), για να προχωρήσουν την πειραματική διαδικασία που περιλάμβανε την επώασή τους μαζί με μια ημι-λειτουργική μορφή της πρωτεΐνης Ταυ για έως και 40 ώρες.

Παρατηρήθηκε ότι όσο αυξανόταν η συγκέντρωση του εκχυλίσματος εσπρέσο, της καφεΐνης ή της γενιστεΐνης, τα ινίδια ήταν μικρότερα και δεν σχημάτιζαν μεγαλύτερες συσσωματώσεις, με το πλήρες εκχύλισμα να παρουσιάζει τα πιο δραστικά αποτελέσματα. Τα κοντύτερα ινίδια αποδείχθηκαν μη τοξικά για τα κύτταρα και δεν λειτουργούσαν ως πρόδρομος για περαιτέρω συσσωμάτωση. Σε άλλα πειράματα, διαπιστώθηκε ότι τόσο η καφεΐνη όσο και το εκχύλισμα εσπρέσσο μπορούσαν να δεσμεύσουν ήδη σχηματισμένα ινίδια Ταυ.

Αν και χρειάζονται περισσότερες μελέτες, η ομάδα αναφέρει ότι τα προκαταρκτικά in vitro ευρήματά τους θα μπορούσαν να ανοίξουν το δρόμο για την εύρεση ή τον σχεδιασμό άλλων βιοδραστικών ενώσεων κατά των νευροεκφυλιστικών παθήσεων όπως η νόσος Αλτσχάιμερ.

Πηγή: ygeiamou.gr

Οι άνθρωποι που δεν παντρεύονται ποτέ μπορεί να έχουν σημαντικά περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν καρκίνο σε σχέση με εκείνους που είναι παντρεμένοι, σύμφωνα με νέα έρευνα, η οποία υποδηλώνει ότι καθημερινοί παράγοντες, όπως οι συνήθειες υγείας και η κοινωνική υποστήριξη, μπορεί να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην πρόληψη της νόσου.

 «Το κύριο συμπέρασμα είναι ότι η οικογενειακή κατάσταση φαίνεται να αποτελεί ισχυρό δείκτη κινδύνου καρκίνου», λέει ο Δρ. Paulo Pinheiro, συν-συγγραφέας της μελέτης, που δημοσιεύθηκε στο Cance Research Communications.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο γάμος από μόνος του μπορεί να αποτρέψει τους ανθρώπους από το να νοσήσουν από καρκίνο. Αντίθετα, αντικατοπτρίζει το πώς οι διαφορές στους παράγοντες κινδύνου, τον τρόπο ζωής και την υγεία μπορούν να συσσωρευτούν με την πάροδο του χρόνου, εξηγεί ο ίδιος.

Οι ενήλικες που δεν παντρεύτηκαν ποτέ είχαν υψηλότερα ποσοστά καρκίνου

Για τη νέα μελέτη, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα για τον καρκίνο από περίπου τέσσερα εκατομμύρια κρούσματα καρκίνου στις ΗΠΑ που διαγνώστηκαν μεταξύ 2015 και 2022, εστιάζοντας σε ενήλικες ηλικίας 30 ετών και άνω.

Συνέκριναν άτομα που δεν είχαν παντρευτεί ποτέ με άτομα που είχαν παντρευτεί – είτε ήταν ακόμη παντρεμένοι είτε χωρισμένοι είτε χήροι.

Οι ερευνητές βρήκαν σαφείς διαφορές στον κίνδυνο καρκίνου με βάση την οικογενειακή κατάσταση:

    Οι άνδρες που δεν είχαν παντρευτεί ποτέ είχαν περίπου 68% υψηλότερη πιθανότητα να αναπτύξουν καρκίνο σε σχέση με τους συνομηλίκους τους που ήταν παντρεμένοι.

    Οι γυναίκες που δεν παντρεύτηκαν ποτέ είχαν περίπου 83% υψηλότερη πιθανότητα να αναπτύξουν καρκίνο.

Αυτό το μοτίβο παρατηρήθηκε σε όλες τις φυλετικές και εθνοτικές ομάδες και σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, με ισχυρότερες διαφορές σε ενήλικες ηλικίας 55 ετών και άνω.

Οι μεγαλύτερες διαφορές στα ποσοστά καρκίνου παρατηρήθηκαν σε τύπους που συνδέονται με παράγοντες κινδύνου που μπορούν να προληφθούν: λοιμώξεις, κάπνισμα ή κατανάλωση αλκοόλ και αναπαραγωγικό ιστορικό. Για παράδειγμα, σε σύγκριση με ενήλικες που ήταν ή είναι παντρεμένοι:

    Οι ανύπαντροι άνδρες είχαν περίπου πενταπλάσιο ποσοστό καρκίνου του πρωκτού.

    Οι ανύπαντρες γυναίκες είχαν σχεδόν τριπλάσιο ποσοστό καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.

    Τα ποσοστά καρκίνου του ήπατος ήταν περίπου 2,3 φορές υψηλότερα και τα ποσοστά καρκίνου του πνεύμονα περίπου 2,1 φορές υψηλότερα για όλους τους ενήλικες που δεν παντρεύτηκαν ποτέ.

    Τα ποσοστά καρκίνου του παχέος εντέρου ήταν περίπου 2 φορές υψηλότερα στις γυναίκες που δεν παντρεύτηκαν ποτέ.

    Οι καρκίνοι των ωοθηκών και της μήτρας ήταν περίπου 2,4 φορές υψηλότεροι στις γυναίκες που δεν παντρεύτηκαν ποτέ.

    Τα ποσοστά καρκίνου του μαστού ήταν περίπου 1,7 φορές υψηλότερα.

    Τα ποσοστά καρκίνου του προστάτη ήταν περίπου 1,5 φορές υψηλότερα συνολικά.

    Ο καρκίνος του θυρεοειδούς παρουσίασε μικρότερες διαφορές, που κυμαίνονταν από περίπου 1,2 έως 1,6 φορές υψηλότερες μεταξύ των ενηλίκων που δεν παντρεύτηκαν ποτέ.

Πώς μπορεί ο γάμος να μειώσει τον κίνδυνο καρκίνου;

Η μελέτη δεν δείχνει ότι ο ίδιος ο γάμος προστατεύει από τον καρκίνο, αλλά επισημαίνει διάφορους παράγοντες που μπορεί να βοηθήσουν στην εξήγηση της σύνδεσης.

Οι σχέσεις, η υποστήριξη και η πρόσβαση στην περίθαλψη μπορούν όλα να διαμορφώσουν την υγεία με την πάροδο του χρόνου.

Διαφορές στην έκθεση σε λοιμώξεις: Τόσο ο καρκίνος του πρωκτού όσο και ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας συνδέονται στενά με τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) . «Ένας μεγαλύτερος αριθμός σεξουαλικών συντρόφων μπορεί να αυξήσει την έκθεση σε καρκινογόνους ιούς, γεγονός που μπορεί εν μέρει να εξηγήσει τα υψηλότερα ποσοστά ορισμένων καρκίνων», λέει ο Δρ.Pinheiro.

Μακροπρόθεσμες συμπεριφορές υγείας: Οι υγιεινές συμπεριφορές – όπως η αποφυγή του καπνίσματος , ο μετριασμός της κατανάλωσης αλκοόλ και η διατήρηση ενός υγιούς βάρους – είναι σημαντικές για τη διαμόρφωση του κινδύνου καρκίνου με την πάροδο του χρόνου, προσθέτει.

Αυτά τα ευρήματα υποστηρίζουν την ιδέα ότι οι σύντροφοι μπορούν να επηρεάσουν θετικά τις συμπεριφορές υγείας, γεγονός που μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρκίνου.

Αναπαραγωγικοί παράγοντες:  Η εγκυμοσύνη και ο τοκετός προστατεύουν από τον καρκίνο του ενδομητρίου και των ωοθηκών και οι παντρεμένες γυναίκες είναι πιο πιθανό να αποκτήσουν παιδιά.

Μοναξιά και κοινωνική υποστήριξη: « Η μοναξιά έχει συσχετιστεί με χειρότερες συμπεριφορές υγείας και χαμηλότερη συμμετοχή στην υγειονομική περίθαλψη», λέει ο Δρ. Pinheiro. Μπορεί να επηρεάσει έμμεσα τον κίνδυνο καρκίνου μέσω αυτών των οδών, αν και δεν αποτελεί άμεση αιτία καρκίνου, εξηγεί.

Ωστόσο, επειδή πρόκειται για μια παρατηρητική μελέτη, δεν αποδεικνύει ότι ο ίδιος ο γάμος μειώνει τον κίνδυνο καρκίνου. Βασίζεται επίσης στην οικογενειακή κατάσταση ως μια απλοποιημένη κατηγορία που δεν καταγράφει την ποιότητα της σχέσης, την κοινωνική υποστήριξη ή τη συμβίωση. Το να είστε παντρεμένοι δεν είστε αυτόματα προστατευμένοι.

Υπάρχουν άλλες μελέτες που δείχνουν ότι η κακή ποιότητα γάμου σχετίζεται με αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία.

Το βασικό συμπέρασμα, ανεξάρτητα από την κατάσταση της σχέσης σας, είναι ότι πολλοί από τους παράγοντες που σχετίζονται με τον χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου είναι τροποποιήσιμοι, τονίζει ο Δρ. Pinheiro.

Πηγή: iatropedia.gr

Προϊόντα που προβάλλονται ως “υγιεινά” μπορεί να κρύβουν υψηλές ποσότητες ζάχαρης, αλατιού ή επεξεργασμένων συστατικών, πίσω από ελκυστικές συσκευασίες και “έξυπνες” διατροφικές ετικέτες: Περιγραφές όπως “φυσικό”, “light” ή “πλούσιο σε πρωτεΐνη” δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το προϊόν είναι και θρεπτικά ισορροπημένο.

Δημητριακά πρωινού

Τα δημητριακά αποτελούν διαχρονικά μια δημοφιλή επιλογή για το ξεκίνημα της ημέρας. Ωστόσο, πολλές από τις τυποποιημένες εκδοχές περιέχουν σημαντικές ποσότητες πρόσθετης ζάχαρης και περιορισμένες φυτικές ίνες. Παρά τους ισχυρισμούς για “ολικής άλεσης” ή “ενέργεια”, αρκετά προϊόντα δεν προσφέρουν τον κορεσμό που αναμένεται, οδηγώντας στο να πεινάσουμε ξανά πολύ γρήγορα.

Γιαούρτια με γεύσεις

Τα γιαούρτια με γεύσεις φρούτων συχνά θεωρούνται μια πιο υγιεινή εναλλακτική σε σχέση με τα γλυκά. Στην πράξη, όμως, ιδιαίτερα τα προϊόντα χαμηλών λιπαρών βασίζονται στην προσθήκη ζάχαρης ή επεξεργασμένων φρουτοπολτών για να ενισχύσουν τη γεύση. Έτσι, παρά την παρουσία θρεπτικών στοιχείων όπως το ασβέστιο, η συνολική διατροφική αξία μπορεί να υποβαθμίζεται.

Φυτικά υποκατάστατα κρέατος

Η στροφή προς πιο φυτικές διατροφές έχει ενισχύσει τη ζήτηση για εναλλακτικά προϊόντα κρέατος. Αν και η κατανάλωση φυτικών τροφών είναι ευεργετική, πολλά από τα επεξεργασμένα “plant-based” προϊόντα περιέχουν αυξημένο αλάτι και πρόσθετα συστατικά, ενώ δεν είναι πάντα πλούσια σε πρωτεΐνη. Η υπερβολική κατανάλωσή τους μπορεί να στερήσει από τη διατροφή πιο φυσικές και θρεπτικές επιλογές.

Μπάρες πρωτεΐνης

Οι μπάρες πρωτεΐνης έχουν καθιερωθεί ως ένα εύκολο σνακ, ιδιαίτερα για όσους αθλούνται. Ωστόσο, αρκετές από αυτές μοιάζουν περισσότερο με γλυκίσματα, καθώς περιέχουν σάκχαρα, σιρόπια και γλυκαντικά. Παρότι είναι πρακτικές σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως βασικό στοιχείο της καθημερινής διατροφής.

Smoothies φρούτων

Τα smoothies δίνουν την εντύπωση μιας υγιεινής επιλογής, όμως αρκετά προϊόντα του εμπορίου περιέχουν συμπυκνωμένους πολτούς φρούτων με υψηλή περιεκτικότητα σε σάκχαρα. Οι μεγάλες ποσότητες κατανάλωσης μπορεί να επιβαρύνουν τόσο το σωματικό βάρος όσο και τη στοματική υγεία, ιδιαίτερα όταν αντικαθιστούν το νερό ή άλλα ροφήματα χωρίς ζάχαρη.

Αλλαντικά και έτοιμα “άπαχα” κρέατα

Τα αλλαντικά και τα προ-συσκευασμένα κρέατα σε φέτες συχνά θεωρούνται εύκολη και “ελαφριά” λύση για γεύματα. Στην πραγματικότητα, πολλά από αυτά περιέχουν υψηλά επίπεδα αλατιού και συντηρητικά, όπως νιτρικά άλατα, τα οποία έχουν συνδεθεί από τον Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας με αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία όταν καταναλώνονται συστηματικά.

Τα “καμπανάκια” στις ετικέτες

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η προσεκτική ανάγνωση των συστατικών είναι καθοριστική. Η παρουσία ζάχαρης στα πρώτα συστατικά, οι πολλαπλές ονομασίες σακχάρων, οι ισχυρισμοί “χαμηλών λιπαρών”, η υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι, τα τεχνητά πρόσθετα και οι γενικόλογοι χαρακτηρισμοί χωρίς τεκμηρίωση αποτελούν ενδείξεις ότι ένα προϊόν είναι πιθανότατα υπερ-επεξεργασμένο.

Το Πάσχα τελείωσε και ένα είναι βέβαιο, τις επόμενες ημέρες όλοι θα αναζητήσουν τρόπους αποτοξίνωσης και δίαιτας.

Το υπερβολικό φαγητό του Πάσχα αλλά και το καλοκαίρι που πλησιάζει, αποτελούν την απόλυτη αφορμή για να αναζητήσουμε όλοι τρόπους να χάσουμε μερικά κιλά και πόντους.

Ο Φράνκο Μπερίνο, γνωστός Ιταλός παθολόγος, σε άρθρο του στην Corriere, εξηγεί τέσσερις απλούς βασικούς κανόνες που όλοι πρέπει να ακολουθήσουν αν θέλουν να χάσουν κιλά.

mperino.jpg

«Οι δίαιτες δεν λειτουργούν…»

 «Οι δίαιτες δεν λειτουργούν, ειδικά αν τις κάνετε μόνοι σας και σε συγκεκριμένες περιόδους του χρόνου, όπως όταν επιστρέφετε από διακοπές» λέει ο γιατρός και εξηγεί τι πρέπει να κάνουμε αν θέλουμε να δούμε αποτελέσματα. «Αντίθετα, πρέπει να δημιουργήσουμε μακροπρόθεσμη κουλτούρα και να υιοθετήσουμε υγιεινές συνήθειες. Ας απελευθερωθούμε, λοιπόν, από τη δουλεία του ζυγίσματος των τροφίμων και του μετρήματος των θερμίδων. Χρειαζόμαστε μια επανάσταση», λέει και περιγράφει τους 4 κανόνες που πρέπει να ακολουθήσουμε.

Κανόνας νούμερο ένα: μάσηση

Πολυάριθμες μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι τα υπέρβαρα άτομα δεν μασούν καλά, αλλά δεν μας επιτρέπουν να συμπεράνουμε ποια είναι η αιτία και ποια η συνέπεια, λέει αρχικά αναφέροντας ότι ενδεχομένως οι παχύσαρκοι να έχουν βάρος επειδή δεν μασούν σωστά.

Μια πειραματική μελέτη που συνέκρινε όσους μασούσαν 15 φορές με εκείνους που μασούσαν 40 φορές ανά μπουκιά διαπίστωσε διαφορετική επίδραση στις ορμόνες που παράγονται από το πεπτικό σύστημα : μασώντας για μεγάλο χρονικό διάστημα, το στομάχι παράγει λιγότερη γκρελίνη, την ορμόνη που διεγείρει την όρεξη (γνωστή και ως ορμόνη της πείνας). Το έντερο, ωστόσο, παράγει περισσότερη χολοκυστοκινίνη, την ορμόνη που ηρεμεί το κέντρο της όρεξης, και GLP1 (πεπτίδιο 1 που μοιάζει με γλυκαγόνη), μια ορμόνη που μειώνει το σάκχαρο στο αίμα και βοηθά στην απώλεια βάρους. Αρκετές μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι η πολλή μάσηση μειώνει την όρεξη και την επιθυμία για φαγητό.

Κανόνας δεύτερος: Φάτε δείπνο νωρίς το βράδυ

 «Μελέτες δείχνουν ότι το να αφήνετε τουλάχιστον 14 ώρες μεταξύ του τελευταίου γεύματος της ημέρας και του πρωινού, σας βοηθά να χάσετε βάρος. Ένα ελαφρύ δείπνο είναι επίσης σημαντικό. Η παράλειψή του είναι ακόμη καλύτερη. Μια πειραματική μελέτη που διεξήχθη σε υπέρβαρες γυναίκες που ακολουθούσαν μια ελαφρώς χαμηλή σε θερμίδες δίαιτα έδειξε ότι, παρά την κατανάλωση ακριβώς των ίδιων τροφών στις ίδιες ποσότητες, όσες έτρωγαν ένα ελαφρύ δείπνο (μόνο 200 θερμίδες) και ένα μεγάλο πρωινό έχασαν βάρος, ενώ όσες έτρωγαν ένα ελαφρύ πρωινό (200 θερμίδες) και ένα μεγάλο δείπνο δεν έχασαν βάρος. Είναι καλύτερο να τρώτε κατά τη διάρκεια της ημέρας και όχι τη νύχτα.

Με την εφεύρεση του ηλεκτρικού φωτός, η ανθρωπότητα έχασε τη συνήθεια να εναρμονίζεται με τον ρυθμό του ήλιου. Όσοι εργάζονται τη νύχτα και όσοι κοιμούνται λίγο ή άσχημα διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να παχύνουν. Ας εναρμονιστούμε με τους ρυθμούς της φύσης», λέει ο γιατρός.

Κανόνας τρίτος: τρώτε τροφές που σας βοηθούν να αποφύγετε την αύξηση βάρους

Ο γιατρός στο άρθρο του αναλύει περιγράφει αναλυτικά τα τρόφιμα που είναι καλό να τρώμε και τα τρόφιμα που πρέπει να αποφεύγουμε.

 «Λαχανικά, όλα εκτός από πατάτες. Είναι πολύ χορταστικά με λίγες θερμίδες.

Δημητριακά ολικής άλεσης, όλα, αλλά ειδικά το καστανό ρύζι, το οποίο έχει τη χαμηλότερη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες. Όταν επιλέγετε ψωμί ολικής άλεσης, βεβαιωθείτε ότι είναι από πραγματικό σιτάρι ολικής άλεσης, όχι λευκό αλεύρι αναμεμειγμένο με πίτουρο. Τα ψωμιά ολικής άλεσης με κολοκυθόσπορους, ηλίανθο, λινάρι και σουσάμι είναι εξαιρετικά, καθώς μειώνουν τον γλυκαιμικό δείκτη του ψωμιού. Όσο για τα δημητριακά πρωινού, όπως το μούσλι, βεβαιωθείτε ότι δεν περιέχουν ζάχαρη ή άλλα γλυκαντικά. Η υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες των δημητριακών ολικής άλεσης είναι πολύ χορταστική και θρέφει τα ωφέλιμα εντερικά μικρόβια (ένα υγιές μικροβίωμα σας βοηθά να αποφύγετε την αύξηση βάρους).

Όσπρια. Εκτός από τον χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη και την υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, περιέχουν αναστολείς των ενζύμων που χωνεύουν τα άμυλα, επιβραδύνοντας έτσι την πέψη και την απορρόφηση της γλυκόζης, μειώνοντας κατά συνέπεια τη συνολική γλυκαιμική επίδραση του γεύματος. Επιπλέον, αναστέλλουν την παγκρεατική λιπάση, μειώνοντας έτσι την απορρόφηση λίπους. Αυτές είναι όλες «αντιθρεπτικές» ιδιότητες , αλλά σε αυτές τις περιόδους υπερσιτισμού είναι ιδιαίτερα ωφέλιμες.

Φρούτα, όλα εκτός από αυτά που είναι πιο ζαχαρούχα, όπως σταφύλια, σύκα και μπανάνες.

Καρύδια, φουντούκια, αμύγδαλα και φιστίκια Αιγίνης . Παρά το γεγονός ότι είναι τροφές με πολλές θερμίδες, βοηθούν στην πρόληψη της αύξησης βάρους.

Συνιστώνται μικρές δόσεις κεφίρ, γιαουρτιού και λαχανικών που έχουν υποστεί ζύμωση για μια αποτελεσματική μικροχλωρίδα».

Κανόνας νούμερο τέσσερα: Περιορίστε τα παχυντικά τρόφιμα

Συνεχίζει ο γιατρός με τον κανόνα Νο 4, τα τρόφιμα που πρέπει κανείς να αποφύγει: «Ειδικά τα «υπερ-επεξεργασμένα» βιομηχανικά τρόφιμα.

Επιδημιολόγοι στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, βασιζόμενοι σε μελέτες που έκαναν σε εργαζόμενους στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης στις Ηνωμένες Πολιτείες, έχουν καταρτίσει μια κατάταξη με τα παχυντικά τρόφιμα.

Στην πρώτη θέση βρίσκονται τα τηγανητά, και ακολουθούν οι πατάτες, τα ζαχαρούχα ποτά, τα επεξεργασμένα κρέατα (χάμπουργκερ, χοτ ντογκ, λουκάνικα και αλλαντικά), το κόκκινο κρέας, οι άγλυκοι χυμοί φρούτων, τα ραφιναρισμένα αλεύρια, τα εμπορικά γλυκά και το βούτυρο».

Και προσθέτει:

 «Μια ευρέως διαδεδομένη παρανόηση, ακόμη και μεταξύ των διαιτολόγων, είναι ότι οι υδατάνθρακες παχαίνουν και η πρωτεΐνη βοηθά στην απώλεια βάρος. Αυτό δεν ισχύει. Στις μελέτες DIANA, πετύχαμε σημαντική μείωση βάρους (κατά μέσο όρο 4 κιλά σε 5 μήνες) και μεταβολικές βελτιώσεις αυξάνοντας και όχι μειώνοντας τους υδατάνθρακες – μόνο τα δημητριακά ολικής άλεσης και τα όσπρια – ενώ παράλληλα εξαλείψαμε τα σάκχαρα, τις πατάτες και τα επεξεργασμένα αλεύρια και μειώσαμε τις ζωικές πρωτεΐνες.

Στην κοινωνία μας, καταναλώνουμε υπερβολική πρωτεΐνη (περίπου το 16% των θερμίδων που τρώμε, διπλάσια από αυτήν που χρειαζόμαστε), ειδικά υπερβολική ζωική πρωτεΐνη, και όσο περισσότερο τρώμε, τόσο πιο πολύ παχαίνουμε.

Μόνο οι δίαιτες με υπερβολική περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες (με 40-50% των θερμίδων από πρωτεΐνες) σας κάνουν να χάσετε βάρος, αλλά μόνο επειδή σας “μεθάνε» . Μεθώντας το κέντρο της όρεξης, τρώτε λιγότερο. Όσοι ακολουθούν αυτές τις δίαιτες, μόλις σταματήσουν να καταναλώνουν υπερβολική πρωτεΐνη, παίρνουν περισσότερο βάρος από πριν. Είναι καλύτερο να τρώτε απλή τροφή: δημητριακά ολικής άλεσης, όσπρια, λαχανικά, φρούτα και μόνο περιστασιακά κρέας».

Πηγή: iefimerida.gr

– Πιθανή επιστροφή του Ελ Νίνιο αυξάνει τον κίνδυνο για ακραίες θερμοκρασίες

Η θερμοκρασία στους ωκεανούς τον περασμένο μήνα έφθασε σχεδόν σε επίπεδα ρεκόρ, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο Copernicus, σε μια ένδειξη πιθανής επιστροφής του φυσικού φαινομένου αύξησης της θερμοκρασίας Ελ Νίνιο, που έρχεται να προστεθεί στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή.

Το μηνιαίο δελτίο του Copernicus για το κλίμα, που δημοσιοποιήθηκε σήμερα σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, είναι ένα σήμα συναγερμού: ύστερα από τρία χρόνια που ήταν τα θερμότερα που έχουν καταγραφεί στη Γη, η ολοένα πιο πιθανή επιστροφή του Ελ Νίνιο το δεύτερο εξάμηνο της χρονιάς προκαλεί ανησυχία στους κλιματολόγους ότι η ανθρωπότητα κινείται προς νέες ακραίες υψηλές θερμοκρασίες.

Η θερμοκρασία στην επιφάνεια των ωκεανών ήταν 20,97° Κελσίου τον Μάρτιο (εξαιρουμένων των πολικών ζωνών), ένα δέκατο του βαθμού κάτω από το ρεκόρ του Μαρτίου του 2024. Και ο μέσος όρος συνεχίζει να αυξάνεται τον Απρίλιο, σύμφωνα με τα στοιχεία του Copernicus.

Η πιο πρόσφατη εκδήλωση του φαινομένου Ελ Νίνιο, το 2023 και το 2024, κατέστησε τα δύο αυτά χρόνια τα θερμότερα που έχουν καταγραφεί ποτέ. Το κυκλικό φαινόμενο αντιστοιχεί στην περιοδική, μεγάλης κλίμακας αύξηση της θερμοκρασίας των υδάτων σε τμήμα του Ειρηνικού Ωκεανού, που επηρεάζει ως αλυσιδωτή αντίδραση το παγκόσμιο κλίμα για αρκετούς μήνες.

Η θερμοκρασία των ωκεανών «αποτελεί ένδειξη πιθανής μετάβασης σε συνθήκες Ελ Νίνιο», σύμφωνα με το Copernicus. Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) του ΟΗΕ έχει ήδη εκτιμήσει ότι η επιστροφή του είναι πιθανή φέτος, ενώ εξασθενεί το αντίστροφο φαινόμενο Λα Νίνια, που συνδέεται με πιο χαμηλές θερμοκρασίες. Ο WMO εκτίμησε στις αρχές Μαρτίου στο 40% τις πιθανότητες να εμφανιστεί έως τον Ιούλιο.

«Ολοένα πιο ισχυρές» πιέσεις

Σχεδόν ολόκληρη η Ευρώπη –η ήπειρος που θερμαίνεται ταχύτερα– γνώρισε υψηλότερες από τους μέσους όρους την εποχή θερμοκρασίες, κυρίως οι χώρες της Βόρειας Ευρώπης, της Βαλτικής και η βορειοδυτική Ρωσία.

Ο μήνας σημαδεύτηκε επίσης από «πρωτοφανές» πρώιμο κύμα ζέστης στις δυτικές ΗΠΑ, όπου το θερμόμετρο ξεπέρασε τους 40° Κελσίου και έφθασε κατά τόπους τους 44° Κελσίου.

Ο περασμένος μήνας ήταν ο δεύτερος θερμότερος Μάρτιος που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ευρώπη, σύμφωνα με τα στοιχεία του Copernicus. Παγκοσμίως, ο Μάρτιος ήταν ο τέταρτος θερμότερος αφότου άρχισαν να τηρούνται χρονικά, με μέση θερμοκρασία 13,94 βαθμών Κελσίου. Η τιμή αυτή ήταν κατά 1,48 βαθμούς υψηλότερη από τον εκτιμώμενο προβιομηχανικό μέσο όρο για τον μήνα αυτό την περίοδο 1850-1900 και κατά 0,53 βαθμούς πάνω από τον μέσο όρο για τον Μάρτιο την περίοδο 1991-2020, σύμφωνα με τα στοιχεία.

Η τάση ακραίων θερμοκρασιών συνεχίστηκε, σύμφωνα με το Copernicus. Ο θερμότερος Μάρτιος που έχει καταγραφεί ποτέ ήταν αυτός του 2024. «Τα δεδομένα του Copernicus για τον Μάρτιο του 2026 μας δίνουν τροφή για σκέψη», σχολίασε ο Κάρλο Μπουοντέμπο, επικεφαλής της υπηρεσίας για την κλιματική αλλαγή στο παρατηρητήριο Copernicus. «Κάθε στοιχείο είναι εντυπωσιακό από μόνο του, αλλά μαζί μας δίνουν μια εικόνα ενός κλιματικού συστήματος που υφίσταται συνεχείς και ολοένα πιο ισχυρές πιέσεις», δήλωσε.

Ο αυτοκρατορικός πιγκουίνος ανήκει πλέον στα «απειλούμενα» είδη, σύμφωνα με τον νέο κατάλογο αναφοράς που συντάχθηκε από τη Διεθνή Ένωση για την Προστασία της Φύσης (IUCN), καθώς απειλείται από την κλιματική αλλαγή που πλήττει την Ανταρκτική.

Ο πληθυσμός του εμβληματικού πτηνού θα μειωθεί στο μισό μέχρι τη δεκαετία του 2080 εξαιτίας της ανόδου της θερμοκρασίας που προκαλεί το λιώσιμο των θαλάσσιων πάγων, σύμφωνα με τον εν λόγω οργανισμό αναφοράς, στον οποίο μετέχουν κυβερνήσεις, μη κυβερνητικές οργανώσεις και επιστήμονες.

 «Είναι ένα είδος πολύ συνδεδεμένο με τους πάγους της θάλασσας. Όμως από το 2016-2017 υπάρχει μεγάλη μείωση της έκτασης των πάγων γύρω από την Ανταρκτική συνολικά και συνεπώς, χωρίς θαλάσσιους πάγους, θα δυσκολευθεί πολύ να επιβιώσει», εξηγεί στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Κριστόφ Μπαρμπρό, ερευνητής στο γαλλικό Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Μελετών (CNRS).

Το ζώο περνάει από το καθεστώς του «οιονεί απειλούμενου» σ’ αυτό του «απειλούμενου» στον κόκκινο κατάλογο της IUCN, τον παγκόσμιο κατάλογο αναφοράς για την κατάσταση των φυτικών και ζωικών ειδών.

 «Έπειτα από προσεκτική αξιολόγηση διαφόρων εν δυνάμει απειλών, καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι η οφειλόμενη στον άνθρωπο κλιματική αλλαγή αντιπροσωπεύει την πιο σημαντική απειλή για τους αυτοκρατορικούς πιγκουίνους», εξήγησε ο Φίλιπ Τρέιθαν, μέλος της ομάδας ειδικών που εργάζεται για την νέα αξιολόγηση της IUCN.

Τα πτηνά αυτά τρέφονται με είδη (ψάρια, καλαμάρια, κριλ, κλπ.), τα οποία εξαρτώνται από τον πάγο και γίνονται όλο και πιο σπάνια.

Ο κατατεμαχισμός και η εξαφάνιση των θαλάσσιων πάγων απειλούν επίσης την αναπαραγωγή αυτών των μεγάλων πιγκουίνων, οι οποίοι προτιμούν αυτή την επίπεδη και σταθερή επιφάνεια για να επωάζουν τα αυγά τους κρατώντας τα ζεστά ανάμεσα στις πατούσες τους.

Οι νεοσσοί ανατρέφονται στη συνέχεια μέχρι να αποκτήσουν αδιάβροχα φτερά. Όμως αν ο πάγος λιώσει υπερβολικά γρήγορα κάτω από τις μικρές πατούσες τους, κινδυνεύουν να πνιγούν ή να παγώσουν.

 «Αποικίες αρχίζουν να μετεγκαθίστανται» και «δεν θα αναπαραχθούν αναγκαστικά πάνω στον θαλάσσιο πάγο, αλλά θα ανέβουν στο τμήμα της ανταρκτικής ηπείρου που βρίσκεται ακριβώς πίσω», παρατηρεί ο Κριστόφ Μπαρμπρό.

 «Όμως οι αλλαγές του θαλάσσιου πάγου και η κλιματική αλλαγή είναι αυτή τη στιγμή εξαιρετικά γρήγορες. Και ο φόβος μας είναι πως αυτό το είδος δεν θα έχει αρκετό χρόνο για να μπορέσει να προσαρμοσθεί», υπογραμμίζει ο ερευνητής.