Ο ΔΜΣ χρησιμοποιείται παραδοσιακά για την αξιολόγηση της παχυσαρκίας αλλά και διαφόρων άλλων πτυχών της υγείας, όπως ο κίνδυνος εκδήλωσης διαβήτη ή και καρκίνου, ωστόσο φαίνεται πως δεν είναι ο πλέον κατάλληλος δείκτης για την αξιολόγηση της καρδιαγγειακής υγείας.

Στο πλαίσιο της νέας μελέτης, οι ερευνητές παρακολούθησαν 1,692 Αμερικανούς ηλικίας 45 ετών και άνω κατά το διάστημα 2000-2016. Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε κλινική εξέταση και μετρήθηκε το βάρος, το ύψος, η περίμετρος της μέσης και η περίμετρος των γοφών τους. Επίσης, μελετήθηκε ο ιατρικός τους φάκελος ώστε να διαπιστωθεί πόσοι από αυτούς υπέστησαν καρδιακό επεισόδιο (έμφραγμα) όσο διήρκησε η μελέτη.

Από τα στοιχεία προέκυψε πως ο κίνδυνος εμφράγματος ήταν σχεδόν διπλάσιος για τους συμμετέχοντες με φυσιολογικό ΔΜΣ (18,5-24,9 μονάδες) αλλά αυξημένη περίμετρο μέσης (κοιλιακή ή κεντρική παχυσαρκία) συγκριτικά με τους συμμετέχοντες που δεν είχαν συσσωρευμένο λίπος στην κοιλιά, ασχέτως του ΔΜΣ τους.

Πολύτιμη για την αξιολόγηση της καρδιαγγειακής υγείας η αναλογία μέσης-γοφών

Για την αξιολόγηση της κοιλιακής παχυσαρκίας χρησιμοποιείται ένας πολύ απλός δείκτης που ονομάζεται αναλογία μέσης-γοφών. Για τον υπολογισμό του απαιτείται απλώς η μέτρηση της περιφέρειας της μέσης και της περιφέρειας των γοφών με μια μεζούρα και η διαίρεση του πρώτου αριθμού με τον δεύτερο.

Η κοιλιακή παχυσαρκία διαπιστώνεται στις γυναίκες των οποίων η αναλογία μέσης-γοφών ξεπερνά τις 0,85 μονάδες και για τους άντρες των οποίων η αναλογία μέσης-γοφών ξεπερνά τις 0,9 μονάδες.

«Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας εάν η περίμετρος της μέσης σας είναι μεγαλύτερη από την περίμετρο των γοφών σας» συνιστά ο Δρ Χοσέ Μεντίνα-Ινοχόσα, ειδικός σε θέματα Προληπτικής Καρδιολογίας στην Κλινική Μάγιο και ένας εκ των συντακτών της μελέτης.

«Τα άτομα με φυσιολογικό βάρος αλλά συσσωρευμένο λίπος στην κοιλιά κινδυνεύουν περισσότερο να εμφανίσουν καρδιακά προβλήματα σε σύγκριση με όσους δεν έχουν λίπος στην κοιλιά, ακόμη κι αν οι δεύτεροι κρίνονται ως παχύσαρκοι βάσει του ΔΜΣ τους» υπογραμμίζει ο Δρ Μεντίνα-Ινοχόσα.

Τα νέα ευρήματα παρουσιάστηκαν στο πρόσφατο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Προληπτικής Καρδιολογίας (EAPC), το οποίο έλαβε χώρα στη Σλοβενία από τις 19 έως και τις 21 Απριλίου.

Πηγή: onmed.gr

Πρόκειται για συμπέρασμα από τη μελέτη ACALM (Algorithm for Comorbidities, Associations, Length of Stay and Mortality), που διεξάγεται επί 14 χρόνια σε δείγμα 1.2 εκατομμυρίων ασθενών. Από το πλήθος αυτό, οι ερευνητές εστίασαν σε 34.027 άτομα που είχαν εισαχθεί για λοίμωξη του ουροποιητικού και του αναπνευστικού και τους συνέκριναν με ιδίου φύλου άτομα χωρίς λοίμωξη.

Από την επεξεργασία των στοιχείων που έκανα οι ειδικοί της Ιατρικής Σχολής Aston στο Μπερμινγκχαμ προέκυψε ότι, οι ασθενείς που είχαν εισαχθεί στο νοσοκομείο για λοίμωξη του ουροποιητικού ή του αναπνευστικού είχαν πολύ περισσότερες πιθανότητες να υποστούν έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο μακροπρόθεσμα.

Επίσης, τα άτομα αυτά είχαν τριπλάσιες πιθανότητες να πεθάνουν, από τα άτομα που δεν είχαν ιστορικό λοίμωξης, μετά την εκδήλωση καρδιακής νόσου, και διπλάσιες πιθανότητες να αποβιώσουν μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, οι ερευνητές συνεκτίμησαν και γνωστούς παράγοντες κινδύνου για την καρδιακή νόσο και το εγκεφαλικό επεισόδιο, όπως η ηλικία, το φύλο, η εθνικότητα, η παχυσαρκία και το κάπνισμα, καθώς και παθολογικές καταστάσεις, όπως υπέρταση, υπερχοληστερολαιμία, διαβήτης, νεφρική νόσος, καρδιακή ανεπάρκεια και κολπική μαρμαρυγή. Η επίπτωση της λοίμωξης ήταν όμοιου εύρους με του διαβήτη, της υπέρτασης, της υπερχοληστερολαιμίας και μεγαλύτερη της παχυσαρκίας.

Σύμφωνα με τον Δρ Ραουλ Ποτλουρι, εμπνευστή της μελέτης ACALM «τα στοιχεία δείχνουν ότι όσοι εισάγονται για νοσηλεία λόγω αναπνευστικής ή ουρολογικής λοίμωξης έχουν πάνω από 40% πιθανότητα να υποστούν στη συνέχεια έμφραγμα και 2,5 φορές περισσότερες πιθανότητες να υποστούν εγκεφαλικό επεισόδιο, και μάλιστα με σημαντικά λιγότερες πιθανότητες να επιβιώσουν σε περίπτωση τέτοιων επεισοδίων».

Ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Αστον, με επικεφαλής τον Δρ Ραουλ Ποτλουρι, έθεσαν υπό ιατρική παρακολούθηση σχεδόν 1 εκατομμύριο βρετανούς ασθενείς για 13 και διαπίστωσαν ότι οι έγγαμοι που είχαν υποστεί έμφραγμα είχαν 14% περισσότερες πιθανότητες επιβίωσης μέχρι την ολοκλήρωση της μελέτης, από τους άγαμους.

«Επίσης, συγκριτικά με τους διαζευγμένους, οι πιθανότητες επιβίωσης των παντρεμένων ήταν 16% υψηλότερες. Ο γάμος λειτουργεί σαν υποκατάστατο των ψυχολογικών παραγόντων κινδύνου και διασφαλίζει την συμμόρφωση στην φαρμακευτική αγωγή. Με άλλα λόγια, η κοινωνική και ψυχολογική υποστήριξη της συζύγου μπορεί μεταφραστεί σε σημαντικά οφέλη υγείας», εξήγησε ο Δρ Ποτλούρι. Και ανέφερε ότι, ο γάμος έχει θετική επίδραση σε τρεις μείζονες παράγοντες κινδύνου για την εκδήλωση καρδιακής νόσου, την υπερχοληστερολαιμία, τον διαβήτη και την υπέρταση.

Πράγματι, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι συγκριτικά με τους άγαμους ασθενείς, οι έγγαμοι με υψηλή χοληστερόλη είχαν 16% περισσότερες πιθανότητες να είναι εν ζωή μέχρι την ολοκλήρωση της μελέτης. Οι έγγαμοι ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 είχαν 14% περισσότερες πιθανότητες να επιβιώσουν και οι πάσχοντες από υπέρταση 10% καλύτερες πιθανότητες επιβίωσης αν ήταν παντρεμένοι.

«Οι σύζυγοι βοηθούν τους ασθενείς να βελτιώσουν τον τρόπο ζωής τους, να χάσουν βάρος, να τρώνε καλύτερα και να διακόψουν το κάπνισμα», υπενθύμισε ο ερευνητής.

Αν και η μελέτη δεν εξέτασε τις διαφορές βάσει φύλου, ο Δρ Ποτλουρι εικάζει ότι την χειρότερη επιβίωση έχουν οι διαζευγμένοι άνδρες και ακολουθούν οι διαζευγμένες γυναίκες, οι άγαμοι άνδρες και τέλος οι άγαμες γυναίκες.

«Το διαζύγιο δεν συμβαίνει από τη μια μέρα στην άλλη. Είναι μια διαδικασία στην οποία καταλήγουν τα ζευγάρια με την πάροδο του χρόνου, επιβαρύνοντας ψυχολογικά τους συντρόφους καθημερινώς. Αλλά προς θεού μη θεωρήσετε ότι πρέπει να παντρευτείτε για να έχετε καλύτερες πιθανότητες επιβίωσης σε περίπτωση εμφράγματος. Απλώς, οι έγγαμοι έχουν καλύτερη υποστήριξη και φροντίδα, όταν την χρειάζονται», διευκρίνισε ο ερευνητής.

Σε μελέτη με 578 ασθενείς οι οποίοι είχαν πάθει έμφραγμα λόγω απόφραξης κάποιας στεφανιαίας αρτηρίας της καρδιάς τους ανακάλυψαν ότι ο κίνδυνος για έμφραγμα αυξάνεται έως 17 φορές μετά από μία γρίπη, βρογχίτιδα ή πνευμονία. Το εύρημα αυτό επιβεβαιώνει εκείνο προγενέστερων μελετών που είχαν συσχετίσει τις αναπνευστικές λοιμώξεις με τα καρδιακά επεισόδια, λένε οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Σύδνεϋ.

«Τα στοιχεία μας υποδηλώνουν ότι οι λοιμώξεις του αναπνευστικού μπορεί να δράσουν ως εκλυτικοί παράγοντες για το έμφραγμα», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής δρ Τζέφρυ Τόφλερ, καθηγητής Προληπτικής Καρδιολογίας στο πανεπιστήμιο.

«Ο αυξημένος κίνδυνος δεν παρατηρείται μόνο κατά την έναρξη των αναπνευστικών συμπτωμάτων, αλλά κορυφώνεται στις επτά  ημέρες από την εκδήλωσή τους και σταδιακά μειώνεται, παραμένοντας όμως αυξημένος για περισσότερο από έναν μήνα», πρόσθεσε. Η νέα μελέτη δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Internal Medicine Journal.

Όπως εξηγούν ο δρ Τόφλερ και οι συνεργάτες του, μέσα σε τέσσερις ημέρες από την εισαγωγή των ασθενών με έμφραγμα στο νοσοκομείο, τους ρώτησαν για τις δραστηριότητές τους πριν από το καρδιακό επεισόδιο, καθώς και αν είχαν εκδηλώσει «κάποια ασθένεια σαν γρίπη με πυρετό και πονόλαιμο» ή αν είχαν διαγνωσθεί «με βρογχίτιδα ή πνευμονία».

Το 17% των ασθενών ανέφεραν πως είχαν συμπτώματα λοίμωξης του ανώτερου αναπνευστικού την εβδομάδα πριν από το έμφραγμα, ενώ το 21% είπαν το ίδιο για τις 35 ημέρες που προηγήθηκαν αυτού. Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι οι ασθενείς που είχαν περάσει μια ίωση του αναπνευστικού είχαν έως και 17 φορές περισσότερες πιθανότητες να πάθουν έμφραγμα μέσα στην πρώτη εβδομάδα της ίωσής τους, σε σύγκριση με όσους δεν την είχαν εκδηλώσει.

Πώς θα μπορούσε μια λοίμωξη του αναπνευστικού να ενεργοποιήσει το έμφραγμα; «Ίσως αυξάνει την τάση του αίματος να θρομβώνει ή τα επίπεδα φλεγμονής. Μπορεί επίσης να προκαλούνται βλάβες στα τοιχώματα των αγγείων εξαιτίας της συσσώρευσης τοξινών λόγω της αναπνευστικής λοίμωξης», είπε ο δρ Τόφλερ. Και συνέχισε: «Όποια κι αν είναι η αιτία, ο κόσμος πρέπει να ξέρει ότι ναι μεν ο απόλυτος κίνδυνος για έμφραγμα μετά την ίωση είναι σχετικά μικρός, αλλά πρέπει να έχει το νου του, ώστε αν τυχόν εκδηλώσει κανείς ύποπτα συμπτώματα να τρέξει γρήγορα στο νοσοκομείο».

Στα συμπτώματα αυτά συμπεριλαμβάνονται δύσπνοια, πόνος και αίσθημα πίεσης στο στήθος και στα μπράτσα, ναυτία, ζάλη ή κρύος ιδρώτας, πρόσθεσε. Τα νέα ευρήματα εξηγούν γιατί είναι τα εμφράγματα ιδιαιτέρως αυξημένα τον χειμώνα, που είναι η κατ’ εξοχήν εποχή των ιώσεων του αναπνευστικού, καταλήγουν οι ερευνητές.