Στο επίκεντρο της συνεδρίασης του ΔΣ του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου (ΠΙΣ) βρέθηκαν οι καταγγελίες για παραπλανητικά ή πλαστά πιστοποιητικά που εκδίδουν ορισμένοι γιατροί, προκειμένου να παράσχουν κάλυψη σε γονείς που αρνούνται να εμβολιάσουν τα παιδιά τους.

Ο ΠΙΣ θεωρεί πως τέτοιες ενέργειες αντιβαίνουν στον κώδικα ιατρικής δεοντολογίας και θέτουν σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία, «η οποία δοκιμάζεται αυτό τον καιρό από την επιδημική έξαρση της ιλαράς και το αποκαλούμενο αντιεμβολιαστικό κίνημα».

Ο ΠΙΣ επισημαίνει πως παρά τις ελάχιστες εξαιρέσεις, η ιατρική κοινότητα τηρεί πιστά τις οδηγίες της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών και θεωρεί επιβεβλημένη την προσυπογραφή του οικείου Ιατρικού Συλλόγου, σε κάθε γνωμάτευση η οποία συστήνει εξαίρεση παιδιού από τους εθνικούς εμβολιασμούς και καλεί τους Ιατρικούς Συλλόγους να επιλαμβάνονται άμεσα κάθε καταγγελίας περί παραπλανητικού ή πλαστού πιστοποιητικού. Εφόσον η καταγγελία είναι βάσιμη, να παραπέμπουν άμεσα τους υπαίτιους στο Πειθαρχικό Συμβούλιο του Ιατρικού Συλλόγου ενημερώνοντας ταυτόχρονα τον ΠΙΣ.

Θωράκιση των επαγγελματιών υγείας
Ο ΠΙΣ εκτιμά ότι η επιδημική έξαρση της ιλαράς λαμβάνει μεγάλες διαστάσεις και συστήνει τη θωράκιση των επαγγελματιών υγείας, οι οποίοι είναι ανεμβολίαστοι ή ανεπαρκώς εμβολιασμένοι, καθώς και του λοιπού πληθυσμού μετά από σύσταση του θεράποντος γιατρού.

Από την Πολιτεία ζητεί τη λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων για την πλήρη εμβολιαστική κάλυψη των ευαίσθητων κοινωνικών ομάδων.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Στην υπ’ αριθ. 2997/98343/21.09.2017 Απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων (ΑΔΑ:6Β1Ω4653ΠΓ-ΔΟΝ) ορίσθηκαν οι Περιφερειακές Ενότητες (Π.Ε.), στις οποίες θα πραγματοποιηθούν οι πτήσεις για τη ρίψη εμβολιακών δολωμάτων κατά της Λύσσας για τις κόκκινες αλεπούδες το φθινόπωρο 2017, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και οι επτά (7) Π.Ε. της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας (Π.Κ.Μ.) και καθορίσθηκαν οι λεπτομέρειες της εφαρμογής του Προγράμματος Ενεργητικής Επιτήρησης για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του εμβολιασμού. Ο αντιλυσσικός εμβολιασμός επεκτείνεται κατά περίπτωση σε απόσταση – ακτίνας πενήντα (50) χιλιομέτρων γύρω από το σημείο εντοπισμού των νέων θετικών κρουσμάτων, εφόσον οι περιοχές αυτές δεν περιλαμβάνονται ήδη στην καθορισμένη, με την παρούσα απόφαση, περιοχή εμβολιασμού. Εμβολιασμός δεν θα διενεργηθεί σε κατοικημένες αστικές και περιαστικές περιοχές, μεγάλα οδικά δίκτυα, λίμνες κ.ά.. Υπολογίζεται η διασπορά 25 δολωμάτων ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο επιφάνειας (τουλάχιστον>20 δολώματα/km2). Η εποπτεία του προγράμματος θα διενεργείται σε καθημερινή βάση από υπαλλήλους του Τμήματος Ζωοανθρωπονόσων της Διεύθυνσης Υγείας των Ζώων της Γενικής Διεύθυνσης Βιώσιμης Ζωικής Παραγωγής και Κτηνιατρικής του ΥΠ.Α.Α.Τ., με τη συνδρομή των αρμόδιων Κτηνιατρικών Αρχών των περιοχών όπου διενεργείται ο εμβολιασμός ή εδρεύουν οι αερολέσχες εκκίνησης των αεροσκαφών.

Σύμφωνα με το υπ’ αριθ. 2975/97360/18.09.2017 έγγραφο του ΥΠ.Α.Α.Τ. η έναρξη των ρίψεων των εμβολιακών δολωμάτων αναμένεται να πραγματοποιηθεί στις 10 Οκτωβρίου 2017 με πτήσεις αεροπλάνων από την αερολέσχη της Ξάνθης. Σε διάστημα 6-8 ημερών θα καλυφθούν όλη η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης και κεντρικά και ανατολικά τμήματα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Στη συνέχεια, περίπου στις 17-19 Οκτωβρίου αναμένεται να μετακινηθούν αεροπλάνα στην αερολέσχη Παναγίτσας Εδέσσης και με πτήσεις 7-9 ημερών να καλυφθούν περιοχές της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, βορειοδυτικές περιοχές της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και οι βόρειες περιοχές της Περιφέρειας Θεσσαλίας, εφόσον το επιτρέπουν οι επικρατούσες καιρικές συνθήκες. Κατόπιν, περίπου στις 26-27 Οκτωβρίου αναμένεται να μετακινηθούν αεροπλάνα στην αερολέσχη Τερψιθέας Λάρισας και με πτήσεις 5-7 ημερών να καλυφθούν οι νότιες περιοχές της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, σχεδόν όλη η Περιφέρεια Θεσσαλίας και το νότιο τμήμα της Π.Ε. Πιερίας.

Τέλος, από την αερολέσχη Αγρινίου αναμένεται να ξεκινήσουν ρίψεις στις 2-3 Νοεμβρίου και με πτήσεις διάρκειας 3-5 ημερών να ολοκληρωθεί το εμβολιακό πρόγραμμα σε περιοχές των Περιφερειών Ηπείρου, Δυτικής Ελλάδας και μικρά τμήματα των Περιφερειών Στερεάς Ελλάδας και Θεσσαλίας.

Το σχέδιο των πτήσεων είναι ενδεικτικό και υπάρχει πιθανότητα να γίνονται αλλαγές. Το Τμήμα Υγείας Ζώων & Κ.Α.Φ.Ε. της Διεύθυνσης Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας πληροφορείται ηλεκτρονικά για τις πτήσεις στην Π.Κ.Μ. και ενημερώνει άμεσα τους Δήμους και άλλους φορείς (Γενική Δ/νση Δασών & Αγροτικών Υποθέσεων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης, Γενική Δ/νση Δημόσιας Υγείας & Κοινωνικής Μέριμνας Π.Κ.Μ., ΚΕΕΛΠΝΟ, Περιφερειακή Δ/νση Πρωτοβάθμιας & Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, Πανελλήνιο Κτηνιατρικό Σύλλογο Βορείου Ελλάδος, Κυνηγετική Ομοσπονδία Μακεδονίας – Θράκης,, Εγνατία Οδός Α.Ε. κ.ά.), ώστε, μέσω αυτών, να ενημερώνονται σχετικά πολίτες, υπάλληλοι και μαθητές.

Με στόχο την προστασία της Δημόσιας Υγείας και λόγω της σοβαρότητας της νόσου υπενθυμίζουμε τα μέτρα διαχείρισης των εμβολιακών δολωμάτων:

– Να αποφεύγεται η επαφή με τα εμβόλια-δολώματα και ειδικά με γυμνά χέρια.

– Σε περίπτωση που κάποιος πολίτης βρει ένα τέτοιο εμβόλιο-δόλωμα, δεν θα πρέπει να το ακουμπήσει ή να το πατήσει, ενώ αν χρειασθεί να το πιάσει π.χ. για να το απομακρύνει σε κάποιο πιο δύσβατο μέρος, θα πρέπει να το κάνει φορώντας γάντια μιας χρήσης ή χρησιμοποιώντας μια πλαστική σακούλα.

– Εάν κάποιος σκύλος (κυνηγού, κτηνοτρόφου ή άλλου πολίτη) έχει προσλάβει το δόλωμα στο στόμα του, ο ιδιοκτήτης δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να προσπαθήσει να το απομακρύνει αλλά να προτρέψει το σκύλο να το αφήσει. Στην περίπτωση που ο σκύλος προσέλαβε το εμβόλιο-δόλωμα ή όταν υπάρχει η παραμικρή υποψία γι’ αυτό, ο ιδιοκτήτης θα πρέπει, φορώντας γάντια, να προσπαθήσει να πλύνει την εξωτερική επιφάνεια του στόματος του ζώου με νερό και σαπούνι. Εάν ο σκύλος καταπιεί το δόλωμα ή υπάρχει υποψία ότι το προσέλαβε, ο ιδιοκτήτης και τα μέλη της οικογένειάς του δεν θα πρέπει να έρχονται σε επαφή με το ζώο (σάλιο ή σημεία του σώματός του που ενδεχόμενα έχει γλείψει όπως τρίχωμα, περιοχές γύρω από το στόμα, κ.τ.λ.), με γυμνά χέρια, για τουλάχιστον μία ημέρα.

– Σε περίπτωση επαφής με το εμβόλιο-δόλωμα με γυμνά χέρια, ο πολίτης θα πρέπει να μεταβεί άμεσα σε μονάδα Υγείας.

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη νόσο στον άνθρωπο είναι αναρτημένες στην ιστοσελίδα του ΚΕΕΛΠΝΟ (www.keelpno.gr). Πληροφορίες για τη νόσο (τηλεοπτικό spot – video, ενημερωτικό φυλλάδιο, νομοθεσία, κ.τ.λ.) παρατίθενται στην ιστοσελίδα του ΥΠ.Α.Α.Τ. (www.minagric.gr: Πολίτης → Νοσήματα που μεταδίδονται από τα ζώα στον άνθρωπο → Λύσσα), η οποία είναι διαθέσιμη και μέσα από την ιστοσελίδα της Π.Κ.Μ. (www.pkm.gov.gr: Ενδιαφέρουν τον πολίτη → Ενημέρωση για τη Λύσσα). Το προαναφερόμενο video είναι αναρτημένο και στην ιστοσελίδα της Π.Κ.Μ.

Όπως αναφέρει, σε υπολογίσιμα ποσοστά μπορεί να προκαλέσει ωτίτιδα, πνευμονία, εγκεφαλίτιδα και άλλες ακόμη επιπλοκές, που καμιά φορά μπορεί να έχουν πολύ σοβαρή ή και μοιραία εξέλιξη.

Επίσης, λέει πως η ιλαρά, εκτός από το ενδεχόμενο των σοβαρών επιπλοκών, έχει την ιδιαιτερότητα της μεγάλης μεταδοτικότητας.

Γι αυτό, επισημαίνει ότι είναι σημαντικό να αντικρουστεί η ανυπόστατη φημολογία για τους δήθεν κινδύνους από τα εμβόλια και να επικρατήσουν οι τεκμηριωμένες επιστημονικές απόψεις για τη σημασία και την ασφάλεια των εμβολίων γενικά.

Τα δεδομένα, δείχνουν ότι από τα πρώτα 100 περιστατικά που καταγράφηκαν, τα 90 αφορούν Έλληνες πολίτες και δεν είναι μια ασθένεια που επανεμφανίσθηκε εξαιτίας των μεταναστών.

Το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του Τάκη Παναγιωτόπουλου στον Μιχάλη Κεφαλογιάννη για το Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, έχει ως εξής:

-Με βάση την πιο πρόσφατη επιδημιολογική παρατήρηση μπορεί να μιλήσει κάποιος για επιδημία ιλαράς στη χώρα μας; Οι αριθμοί τι δείχνουν;

Το ΚΕΕΛΠΝΟ, μέσω των συστημάτων «επιδημιολογικής επιτήρησης» (όπως λέγονται), παρακολουθεί την πορεία των νοσημάτων στην Ελλάδα. Οι αριθμοί δείχνουν ότι είμαστε σε φάση επιδημικής έξαρσης ιλαράς στην Ελλάδα.

Το ΚΕΕΛΠΝΟ παρακολουθεί, επίσης, τις διεθνείς εξελίξεις. Σοβαρές επιδημικές εξάρσεις ιλαράς έχουν εκδηλωθεί σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ιταλία, η Ρουμανία, η Γαλλία, η Βρετανία, το Βέλγιο και άλλες.

-Υπάρχει ανησυχία στο ΚΕΕΛΠΝΟ για το θέμα; Ποιο είναι το μέτρο που μπορεί και πρέπει να λάβει άμεσα η Πολιτεία για να ανακόψει την αυξητική πορεία των περιστατικών;

Το ενδεχόμενο της εξάπλωσης της ιλαράς στη χώρα μας είναι υπαρκτό. Τα κύρια μέτρα που μπορούν να ληφθούν, και σε μεγάλο βαθμό λαμβάνονται ήδη, είναι: α/ Η ευρεία ενημέρωση του κοινού για την ανάγκη άμεσου εμβολιασμού των παιδιών, των εφήβων και των ενηλίκων που δεν έχουν εμβολιαστεί με τις απαραίτητες δόσεις, β/ η εφαρμογή δράσεων εμβολιασμού των παιδιών από ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού.

-Τι θα πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς για την πρόληψη της ιλαράς, για την αναγνώριση και την αντιμετώπιση της;

Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για την πρόληψη της ιλαράς είναι ο εμβολιασμός με το εμβόλιο ιλαράς-ερυθράς-παρωτίτιδας (εμβόλιο MMR). Οι γονείς πρέπει να γνωρίζουν ότι πρόκειται για ένα ιδιαίτερα ασφαλές εμβόλιο, όπως έχει δείξει η εμπειρία από τον εμβολιασμό πολλών εκατομμυρίων παιδιών παγκοσμίως για πιο πολύ από 4 δεκαετίες.

Τα συμπτώματα της ιλαράς είναι αρκετά χαρακτηριστικά: πυρετός με εξάνθημα (δηλαδή, κοκκινίλες-σπυράκια), ενώ συνήθως προηγείται μια φάση με γενικά συμπτώματα (καταρροή κ.λπ.). Ειδική θεραπεία για την ιλαρά δεν υπάρχει. Χρειάζονται υποστηρικτικά μέτρα και θεραπευτική αγωγή για τυχόν επιπλοκές. Η εξέταση από γιατρό είναι μια καλή πρακτική για να δοθούν εξατομικευμένες οδηγίες ανάλογα με την κατάσταση του ασθενή. Η πλειονότητα των αρρώστων δεν χρειάζονται νοσηλεία σε νοσοκομείο.

-Όσον αφορά τον εμβολιασμό, πέρα από τα παιδιά που πρέπει να εμβολιάζονται και να κάνουν τις επαναληπτικές δόσεις, υπάρχει λόγος να εμβολιαστούν και άλλες ομάδες του πληθυσμού;

Ναι, οι έφηβοι και οι ενήλικες που έχουν γεννηθεί μετά το 1970 και δεν έχουν περάσει ιλαρά. Αυτοί θα πρέπει να ελέγξουν τα βιβλιάριά τους και εάν δεν έχουν κάνει 2 δόσεις εμβολίου (με τη μορφή του μονοδύναμου εμβολίου ιλαράς ή του μικτού εμβολίου MMR) θα πρέπει να συμπληρώσουν τις δόσεις που χρειάζονται.

-Γιατί πρέπει να ελέγξουμε ξανά την ιλαρά; Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές της και ποια η πιο σοβαρή;

Η ιλαρά είναι μια δυνητικά σοβαρή αρρώστια. Σε υπολογίσιμα ποσοστά μπορεί να προκαλέσει ωτίτιδα, πνευμονία, εγκεφαλίτιδα και άλλες ακόμη επιπλοκές, που καμιά φορά μπορεί να έχουν πολύ σοβαρή ή και μοιραία εξέλιξη.

-Γιατί η επανεμφάνιση της ιλαράς που θεωρείται μια παιδική αρρώστια μας ανησυχεί σε επίπεδο δημόσιας Υγείας. Ο φόβος εστιάζεται στις επιπλοκές της;

Κατ’ αρχάς «παιδικές αρρώστιες» δεν υπάρχουν πια, δηλαδή δεν είναι πια αναμενόμενο ή ανεκτό όλα σχεδόν τα παιδιά να περνάνε κάποια αρρώστια. Κι αυτό γιατί τώρα έχουμε τα εμβόλια. Η ιλαρά, εκτός από το ενδεχόμενο των σοβαρών επιπλοκών, έχει επίσης την ιδιαιτερότητα της μεγάλης μεταδοτικότητας.

-Σε ποιό βαθμό εκτιμάται πως το εντιεμβολιαστικό κίνημα που γιγαντώθηκε τα τελευταία χρόνια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, συνέβαλε στην επανεμφάνιση της ιλαράς στη χώρα μας;

Ίσως είναι ακριβέστερο να μιλάμε για αντιεμβολιαστικές απόψεις και όχι για κίνημα, γιατί κίνημα δεν είναι. Το φαινόμενο αυτό έχει συμβάλει σημαντικά στη διασπορά της ιλαράς σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και ενδέχεται αυτό να συμβεί και στην Ελλάδα εάν η επιδημική έξαρση επεκταθεί περισσότερο.

Γι΄ αυτό είναι σημαντικό να αντικρουστεί η ανυπόστατη φημολογία για τους δήθεν κινδύνους από τα εμβόλια και να επικρατήσουν οι τεκμηριωμένες επιστημονικές απόψεις για τη σημασία και την ασφάλεια των εμβολίων γενικά, και του εμβολίου ιλαράς-ερυθράς-παρωτίτιδας (MMR) ειδικότερα.

-Υπάρχουν άλλοι παράγοντες που σχετίζονται με ειδικούς πληθυσμούς, συμπεριφορές αλλά και ολιγωρία της Πολιτείας, οι οποίοι ενδεχομένως συνέβαλαν στην επανεμφάνιση της ιλαράς;

Πρέπει να διευκρινιστεί ότι η σημερινή επιδημική έξαρση ιλαράς στην Ελλάδα συνδέεται με την εξάπλωσή της σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, με τις οποίες έχουμε πολλαπλούς διαύλους επικοινωνίας, και δεν είναι συνέπεια του κύματος προσφύγων και μεταναστών. Τα δεδομένα δείχνουν ότι από τα πρώτα 100 περιστατικά που καταγράφηκαν, τα 90 αφορούν Έλληνες πολίτες.

Επιπλέον, παρά το γεγονός ότι από το 2016 όλοι -ασφαλισμένοι και ανασφάλιστοι- έχουν δωρεάν πρόσβαση στα εμβόλια του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών, υπάρχουν ακόμη ευάλωτες κοινωνικές ομάδες με χαμηλό επίπεδο εμβολιαστικής κάλυψης.

-Τι επιπλέον μέτρα σχεδιάζει το ΚΕΕΛΠΝΟ; Υπάρχει ενδεχόμενο η κατάσταση να οδηγηθεί εκτός ελέγχου;

Το ΚΕΕΛΠΝΟ παρακολουθεί συστηματικά την εξέλιξη της επιδημιολογικής κατάστασης στην Ελλάδα και διεθνώς, σταθμίζει τα δεδομένα και ενδέχεται -ανάλογα με την πορεία των πραγμάτων- να συστήσει πρόσθετα μέτρα. Τα μέτρα δημόσιας υγείας για τον έλεγχο μιας επιδημίας τα οποία εφαρμόζονται κάθε φορά πρέπει όχι μόνο να είναι αποτελεσματικά αλλά και να ακολουθούν την «αρχή της αναλογικότητας» προκαλώντας το μικρότερο δυνατό κοινωνικό κόστος.