Τόσο η μικρότερη όσο και η μεγαλύτερη διάρκεια ύπνου, σύμφωνα με τη μελέτη, συνδέεται με μεγαλύτερο κίνδυνο πρόωρης γήρανσης της καρδιάς και κατ’ επέκταση διαφόρων καρδιακών προβλημάτων.

Πραγματική ηλικία vs ηλικία καρδιάς

Η ηλικία της καρδιάς είναι μια έννοια που χρησιμοποιούν οι επιστήμονες για να περιγράψουν τις βιολογικές βλάβες που συμβαίνουν στην καρδιά και οι οποίες αυξάνουν τον κίνδυνο για έμφραγμα, εγκεφαλικό και άλλες καρδιαγγειακές επιπλοκές. Η ηλικία της καρδιάς μπορεί να αποτελέσει αξιόπιστο δείκτη εκτίμησης του καρδιαγγειακού κινδύνου.

Σύμφωνα με το αμερικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), ένας στους δύο άντρες (ποσοστό 50%) στις ΗΠΑ έχει κατά πέντε χρόνια πιο γερασμένη καρδιά από την πραγματική ηλικία του, ενώ για τις γυναίκες η αντίστοιχη αναλογία είναι δύο στις πέντε (ποσοστό 40%). Επίσης, περίπου τρία στα τέσσερα εμφράγματα και εγκεφαλικά επεισόδια υπολογίζεται ότι οφείλονται σε παράγοντες που προωθούν τη βιολογική γήρανση της καρδιάς.

Οι παράγοντες που «γερνούν» την καρδιά

Οι κυριότεροι τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου για την πρόωρη γήρανση της καρδιάς είναι οι εξής:

• Υψηλός δείκτης μάζας σώματος
• Υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση)
• Ανεβασμένη χοληστερόλη
• Ανθυγιεινή διατροφή
• Καθιστική ζωή
• Αρρύθμιστος διαβήτης
• Κάπνισμα

Παραδείγματα: Ένας άντρας 45 ετών που έχει διαπιστωμένη υπέρταση (συστολική πίεση 150 mm Hg), είναι διαβητικός και καπνίζει, αλλά έχει υγιές σωματικό βάρος (ΔΜΣ 23) υπολογίζεται πως έχει ηλικία καρδιάς που φτάνει τα 75 έτη. Ένας άντρας 50 ετώνπου έχει υπέρταση (συστολική πίεση 148 mm Hg), είναι διαβητικός και παχύσαρκος (ΔΜΣ 32), αλλά δεν καπνίζει υπολογίζεται πως έχει ηλικία καρδιάς που φτάνει τα 85 έτη.

Συμβουλές για πιο νέα καρδιά

Για να επιβραδυνθεί όσο το δυνατόν περισσότερο ο ρυθμός γήρανσης της καρδιάς, το αμερικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων συνιστά τα εξής:

• Έλεγχος της αρτηριακής πίεσης: Η αρτηριακή πίεση πρέπει να παραμένει εντός των φυσιολογικών ορίων (120/80 mmHg) ώστε να αποφευχθεί η πρόωρη γήρανση της καρδιάς.
• Έλεγχος της χοληστερόλης: Η χοληστερόλη και ιδίως η «κακή» LDL χοληστερόλη πρέπει να παρακολουθείται σε βάθος χρόνου και σε περίπτωση αύξησής της να ρυθμίζεται με τα κατάλληλα μέτρα που θα προτείνει ο γιατρός (φαρμακευτική αγωγή και/ή αλλαγές στον τρόπο ζωής).
• Ρύθμιση του διαβήτη: Ο αρρύθμιστος διαβήτης αποτελεί σοβαρό παράγοντα κινδύνου για διάφορες καρδιαγγειακές επιπλοκές. Η ορθή διάγνωση και αντιμετώπιση της πάθησης κρίνεται λοιπόν ζωτικής σημασίας για την υγείας της καρδιάς.
• Υγιεινή διατροφή: Η διατροφή που προστατεύει την καρδιά δεν πρέπει να περιέχει πολύ αλάτι και βλαβερά κορεσμένα και τρανς λιπαρά, ενώ πρέπει να είναι πλούσια σε φρέσκα φρούτα και λαχανικά.
• Σωματική άσκηση: Για να εξασφαλιστεί η καλή καρδιαγγειακή υγεία, πρέπει η εβδομαδιαία «δόση» σωματικής άσκησης (π.χ. ζωηρό περπάτημα) να φτάνει τα 150 λεπτά.
• Έλεγχος σωματικού βάρους: Ο δείκτης μάζας σώματος (δείτε εδώ πώς υπολογίζεται) δεν πρέπει να ξεπερνά τις 24,9 μονάδες.
• Αποχή από το κάπνισμα/διακοπή καπνίσματος

Υιοθετώντας τα παραπάνω μέτρα που προτείνει το Κέντρο, θα καταφέρετε να διατηρήσετε την καρδιά σας «νέα» και να αποφύγετε δυσάρεστες συνέπειες, όπως ένα επεισόδιο εμφράγματος ή ένα εγκεφαλικό.

Κι ενώ οι περισσότερες γυναίκες θεωρούν ότι μια νύχτα καλού ύπνου, η χρήση αντηλιακής κρέμας και μιας αντιγηραντικής πριν τον ύπνο είναι αρκετά, τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι.

Ο τρόπος που κοιμάστε ή η νυχτερινή ρουτίνα περιποίησης μπορεί να έχει τα αντίθετα αποτελέσματα, επιταχύνοντας τη διαδικασία γήρανσης.

Δείτε τέσσερις συνήθειες που γερνούν πρόωρα την επιδερμίδα του προσώπου:

Κοιμάστε μπρούμυτα

Όταν κοιμάστε μπρούμυτα η βαρύτητα προκαλεί πρήξιμο στο πρόσωπο και ειδικά την περιοχή των ματιών. Με την πάροδο του χρόνου, ο ύπνος σε αυτή τη στάση ευνοεί τη χαλάρωση και το «κρέμασμα» του δέρματος και την απώλεια κολλαγόνου. Αν δεν θέλετε να γεράσετε πριν την ώρα σας, προσπαθήστε να κοιμάστε ανάσκελα, προκειμένου να μειώσετε την επίδραση της βαρύτητας στο πρόσωπό σας.

Δεν πλένετε το πρόσωπό σας

Πολλές γυναίκες αμελούν να αφαιρέσουν το μακιγιάζ πριν πάνε για ύπνο. Το πλύσιμο του προσώπου πριν τον ύπνο είναι απαραίτητο για την απομάκρυνση της βρωμιάς, του ιδρώτα και του μακιγιάζ. Όταν γυμνάζεστε ή κάνετε μακιγιάζ, οι πόροι του δέρματος κλείνουν και ευνοείται η δημιουργία ακμής.

Ειδικά αν έχετε λιπαρό δέρμα, το πρόσωπό σας θα δείχνει υπερβολικά λιπαρό. Χρησιμοποιήστε κάποιο καθαριστικό προϊόν με απολεπιστικούς παράγοντες για να καθαρίσετε καλά την επιδερμίδα του προσώπου, να αφαιρέσετε τα υπολείμματα μακιγιάζ από τους πόρους και να προετοιμάσετε το δέρμα σας για ανανέωση και ανάπλαση των κυττάρων στη διάρκεια της νύχτας.

Χρησιμοποιείτε πολλά προϊόντα περιποίησης

Εάν χρησιμοποιείτε πολλά προϊόντα περιποίησης και δεν είστε σίγουρες για την ακριβή χρήση κάθε προϊόντος, αυτό μπορεί να είναι πραγματικά επιβλαβές για το δέρμα σας. Για παράδειγμα, τα προϊόντα που περιέχουν ρετινόλη χρησιμοποιούνται για την πρόληψη των ρυτίδων, όταν όμως συνδυάζονται με προϊόντα που περιέχουν υπεροξείδιο του βενζολίου για την καταπολέμηση της ακμής, μπορούν να προκαλέσουν ξηρότητα και να ερεθίσουν το δέρμα σας. Η επιδερμίδα δείχνει κόκκινη και φλεγμονώδης και οι λεπτές γραμμές γίνονται πιο εμφανείς. Μείνετε λοιπόν στα προϊόντα που γνωρίζετε και λειτουργούν για τον δικό σας τύπο επιδερμίδας.

Δεν πίνετε αρκετό νερό

Η ενυδάτωση είναι πολύ σημαντική. Το νερό είναι βασικό συστατικό του δέρματος και των δομών κάτω από το δέρμα. Όταν η επιδερμίδα αφυδατώνεται, χάνει το σφρίγος της, ενώ η ξηρότητα την κάνει να δείχνει πιο ρυτιδιασμένη, ειδικά στην περιοχή των ματιών. Με την καιρό, η αφυδάτωση προκαλεί απώλεια της ελαστικότητας της επιδερμίδας. Οι ειδικοί συστήνουν την κατανάλωση τουλάχιστον 6 ποτηριών νερού την ημέρα.

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρουν στη σχετική μελέτη τους στην επιθεώρηση Journal of Nutritional Biochemistry, οι βλάβες που προκαλούνται στο συκώτι οδηγούν σε μια μορφή μη αλκοολικής νόσου που ονομάζεται στεατοηπατίτιδα (NASH).

Η μη αλκοολική στεατοηπατίτιδα χαρακτηρίζεται από τη φλεγμονή στο συκώτι. Πρόκειται για μια πολύ σοβαρή πάθηση που αποτελεί παράγοντα κινδύνου για σοβαρότερες βλάβες, όπως η κίρρωση και ο καρκίνος στο συκώτι. Είναι συχνότερη στα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας και υπολογίζεται ότι προσβάλλει ποσοστό 1-3% των παιδιών, 5% των εφήβων, 18% των ενηλίκων 20-40 ετών, 39% των ενηλίκων 40-50 ετών και πάνω από το 40% των ενηλίκων 70 ετών και άνω.

Σκοπός της μελέτης ήταν να εξεταστεί η μακροπρόθεσμη επίδραση διαφόρων λιπαρών στο συκώτι, συμπεριλαμβανομένων αυτών που προέρχονται από το ελαιόλαδο, το ηλιέλαιο και ψάρια. Στο πλαίσιο αυτό, οι ερευνητές πραγματοποίησαν μια σειρά από δοκιμές σε πειραματόζωα (ποντίκια), παρακολουθώντας σε βάθος χρόνου την υγεία του ήπατός τους.

Όπως εξηγεί ο José Luis Quiles Morales, καθηγητής Φυσιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Γρανάδας και ένας εκ των ερευνητών που πραγματοποίησαν τις δοκιμές, «η έρευνά μας έδειξε ότι με την πάροδο του χρόνου συσσωρεύεται στο συκώτι λίπος, ωστόσο το πιο σημαντικό μας εύρημά μας ήταν ότι το είδος του λίπους που συσσωρεύεται εξαρτάται από τα λιπαρά που λαμβάνονται μέσω της διατροφής». Αυτό, συμπληρώνει, σημαίνει ότι το συκώτι γερνά με διαφορετικό ρυθμό ανάλογα με τη διατροφή και κατ’ επέκταση είναι λιγότερο ή περισσότερο επιρρεπές σε ασθένειες.

Από τα τρία είδη λιπαρών που μελετήθηκαν –έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, ηλιέλαιο και ιχθυέλαια– το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο ήταν αυτό που φάνηκε να συμβάλει στον μεγαλύτερο βαθμό στην καλή υγεία του ήπατος καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής.

Από την άλλη, το ηλιέλαιο συνδέθηκε με την κατοπινή εκδήλωση ίνωσης, με αλλαγές στη δομή του ήπατος, με «μπλοκάρισμα» της έκφρασης ορισμένων γονιδίων αλλά και με τα υψηλά επίπεδα οξείδωσης στο συκώτι.

Όσο για τα ιχθυέλαια, τα πειράματα υπέδειξαν ότι προωθούν τη διαδικασία της οξείδωσης, με αποτέλεσμα την πρόωρη γήρανση του ήπατος, αλλά και μια μείωση στο μήκος των τελομερών, μιας περιοχής του DNA στο άκρο κάθε χρωμοσώματος που αποτελεί τον κυριότερο δείκτη αξιολόγησης της γήρανσης του οργανισμού.

«Οι μεταβολές που προκλήθηκαν από τη μακροχρόνια κατανάλωση ηλιέλαιου και ιχθυελαίων καθιστούν το συκώτι ευάλωτο στη μη αλκοολική στεατοηπατίτιδα, μια πολύ σοβαρή νόσο που δρα σαν καταλύτης και για την εκδήλωση άλλων σοβαρών ασθενειών του ήπατος» αναφέρει επιλογικά ο Quiles Morales.

Πηγή: onmed.gr

Ο κ. Κοτζαμάνης, θεωρεί δεδομένη τη μείωση του πληθυσμού στις επόμενες δεκαετίες και προβλέπει ότι στην Ελλάδα μετά από 35 έτη θα κατοικούν από 10,4 εκατομμύρια έως 9,5 εκατομμύρια άνθρωποι, ενώ η δημογραφική γήρανση θα είναι διαρκώς αυξανόμενη, καθώς το φαινόμενο όχι μόνο δε ανακόπτεται αλλά θα βαίνει αυξανόμενο με την πάροδο των ετών.

«Η συρρίκνωση του συνολικού πληθυσμού που καταγράφεται σε όλα τα σενάρια και η συνεχιζόμενη γήρανσή του προφανώς αναμένεται να έχουν άμεση επίπτωση και στον πληθυσμό εργάσιμης ηλικίας ο οποίος φθίνει συνεχώς», θα πει χαρακτηριστικά μεταξύ άλλων.

Πώς θα εξελιχθεί ο πληθυσμός της χώρας τις επόμενες δεκαετίες; Θα υπάρχει μείωση και σε ποιο βαθμό;
Η μείωση του συνολικού μόνιμου πληθυσμού της Ελλάδας την επόμενη τριακονταπενταετία αναμένεται να είναι – ανεξαρτήτως σεναρίων- συνεχής, αν και με διαφοροποιημένους, ανά σενάριο και περίοδο, ρυθμούς. Ειδικότερα, στο τέλος της επόμενης εικοσαετίας (2035) ο πληθυσμός μας θα κυμανθεί, αναλόγως των υιοθετούμενων σεναρίων από 10,4 (μέγιστο, το ευνοϊκότατο σενάριο) έως 9,5 εκατ. (ελάχιστο) έναντι 10,9 εκατ. το 2015, ήτοι μείωση από 0,45 έως και 1,4 εκατ. σε απόλυτες τιμές (και σε ποσοστά κατά 4,1 -12,4% σε σχέση με το 2015). Το 2050 ο πληθυσμός μας θα κυμανθεί, αναλόγως πάντοτε των σεναρίων από 10,0 (μέγιστο) έως 8,3 εκατ. (ελάχιστο) έναντι 10,9 εκατομ. το 2015, ήτοι μείωση σε απόλυτες τιμές από 0,9 έως και 2,4 εκατ. (7,5 έως 23,5 % σε σχέση με το 2015). Τα φυσικά ισοζύγια (γεννήσεις – θάνατοι) ανεξαρτήτως σεναρίων αναμένεται να είναι – αν και με διακυμάνσεις – αρνητικά την επόμενη τριακονταπενταετία, καθώς οι θάνατοι θα είναι σταθερά περισσότεροι από τις γεννήσεις, τα δε μεταναστευτικά ισοζύγια (είσοδοι-έξοδοι) από αρνητικά θα μετατραπούν πιθανότατα σε ελαφρώς θετικά μετά το 2025. Παρόλη όμως αυτή την αλλαγή του προσήμου τους στα τέλη της επόμενης δεκαετίας, το τελικό αποτέλεσμα της ζυγαριάς θα είναι αρνητικό, με αποτέλεσμα την μείωση του πληθυσμού μας.

Σημαντικές αλλαγές αναμένονται και στην κατανομή του πληθυσμού μας ανά ηλικία;
Εκτός από την μείωση του συνολικού πληθυσμού, σημαντικές αλλαγές αναμένονται και στην κατανομή του ανά ηλικία. Ειδικότερα, η μέση ηλικία από 43,45 έτη το 2015 αναμένεται να αυξηθεί το 2035 κατά 3,6 έως 4,5 έτη, και το 2050 από 3,7 έως 5,5 έτη. Μεγαλύτερη παράλληλα αύξηση θα έχει η διάμεσος ηλικία (η ηλικία δηλ. που χωρίζει τον πληθυσμό μας σε δυο ισοπληθή τμήματα) καθώς από 44 σχεδόν έτη το 2015 θα αυξηθεί κατά 5,5 έως 7,1 έτη το 2050. Έτσι, το 2035 το ποσοστό των > 65 ετών και των >85 ετών στον συνολικό πληθυσμό (21% και 2,8% το 2015) αναμένεται να κυμανθεί από 27,9% -27,2% για τους πρώτους και από 4,1%- 4,5% για τους δεύτερους, ενώ τα ποσοστά των νέων (0-14 ετών και 0-18 ετών) από 11,0% έως 12,4% για τους πρώτους και 15,8% – 14,2% για τους δεύτερους αντίστοιχα. Το δε 2050 το ποσοστό των > 65 ετών και των >85 ετών στον συνολικό πάντοτε πληθυσμό (21,0 και 2,8% το 2015) αναμένεται να αυξηθεί ακόμη περισσότερο (33,1% -30,3% για τους πρώτους και 6,5%-4,9% για τους δεύτερους), ενώ τα ποσοστά των νέων (0-14 ετών ή ακόμη των 0-18 ετών), πάντα αναλόγως των σεναρίων θα κυμανθούν από 14,8% έως 12,0% για τους πρώτους και 19% – 15,4% για τους δεύτερους αντίστοιχα.

Τα άτομα 80 ετών και άνω που έχουν γνωστικές ικανότητες όμοιες με αυτές ατόμων 50 ή 60 ετών αναφέρουν ότι έχουν υψηλής ποιότητας φιλίες που τους ικανοποιούν, συγκριτικά με συνομηλίκους τους που έχουν μια μέση γνωστική λειτουργικότητα.

Οι ερευνητές του Κέντρου Γνωστικής Νευρολογίας και Νόσου Αλτσχάιμερ της Ιατρικής Σχολής του Feinberg του Πανεπιστημίου Northwestern ζήτησαν από 42 ηλικιωμένους να συμπληρώσουν ένα ερωτηματολόγιο 42 σημείων, ώστε να μετρήσουν την ψυχολογική τους κατάσταση. Συγκεκριμένα η κλίμακα εξετάζει έξι παραμέτρους: την αυτονομία, τις θετικές σχέσεις με τους άλλους, την προσωπική ανάπτυξη, την ύπαρξη σκοπού ζωής, την αυτοαποδοχή και την περιβαλλοντική επιβολή.

Οι ηλικιωμένοι με θετικές σχέσεις με τους άλλους είχαν συνολικό μέσο σκορ 40, συγκριτικά με την ομάδα ελέγχου που είχε σκορ 36, διαφορά στατιστικά σημαντική.

«Η μελέτη ενισχύει τη θεωρία ότι η διατήρηση ενός ισχυρού κοινωνικού δικτύου φαίνεται να σχετίζεται με βραδύτερη γνωστική εξασθένηση», εξηγεί η Δρ Έμιλυ Ρογκαλσκι, επίκουρη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Northwestern.

Και σπεύδει να συμπληρώσει ότι, «είναι απλουστευτικό να πούμε ότι ένα ισχυρό κοινωνικό δίκτυο μας προστατεύει από τη νόσο Αλτσχάιμερ. Αλλά υπάρχουν αρκετές υγιεινές παρεμβάσεις που μπορούμε να κάνουμε, όπως ισορροπημένη διατροφή, η αποχή από το κάπνισμα και η διατήρηση των φιλιών. Κι ενώ τίποτα απ’ αυτό από μόνο του δεν εγγυάται ότι δε θα νοσήσουμε, το καθένα εξ αυτών έχει το δικό του όφελος για την υγεία μας».

Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Ουϊσκώνσιν μελέτησαν 1.320 άνδρες και γυναίκες, μέσης ηλικίας 58 ετών, για να εξετάσουν πόσο επηρεάζουν οι αντιξοότητες της ζωής την υγεία του εγκεφάλου.

Έτσι, εντόπισαν 27 γεγονότα που είναι τόσο επιβλαβή, ώστε ακόμα και ένα να έχει βιώσει κανείς, μπορεί να παρουσιάσει πρόωρη γήρανση του εγκεφάλου η οποία ενδέχεται να ανοίγει το δρόμο για εκδήλωση άνοιας αργότερα στη ζωή.

Οι βλάβες αυτές μπορεί να αρχίσουν στην παιδική ηλικία από γεγονότα όπως μια αποβολή, είπαν στο ετήσιο συνέδριο της αμερικανικής Εταιρείας Νόσου Αλτσχάιμερ (AAIC 2017) που διεξάγεται στο Λονδίνο.

Ειδικότερα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι στην παιδική ή εφηβική ηλικία, τα γεγονότα που μπορεί να «αποτυπωθούν» στον εγκέφαλο είναι:

– Η επανάληψη μιας σχολικής χρονιάς

– Η απομάκρυνση από το σπίτι

– Η ανεργία, ο αλκοολισμός και η χρήση ουσιών από τον γονιό

– Η εγκατάλειψη του σχολείου

– Η ολιγοήμερη ή οριστική αποβολή από το σχολείο

Σε οποιαδήποτε ηλικία, εξ άλλου, βλάβες στον εγκέφαλο μπορεί να προκαλέσουν:

– Η εγκατάλειψη των πανεπιστημιακών σπουδών

– Η απόλυση

– Η μακροχρόνια ανεργία

– Ο θάνατος συγγενικού προσώπου (γονιός, αδελφός, παιδί)

– Το διαζύγιο των γονέων

– Η απιστία του/της συντρόφου

– Τα προβλήματα με τα πεθερικά

– Ένα σοβαρό ατύχημα του παιδιού

– Η απώλεια της οικίας εξαιτίας φυσικού φαινομένου ή φωτιάς

– Η σωματική ή σεξουαλική επίθεση

– Τα σοβαρά προβλήματα με το νόμο

– Η φυλάκιση

– Η χρεοκοπία

– Η απώλεια περιουσίας

– Η διαβίωση με επιδόματα

– Η ένταξη στις Ένοπλες Δυνάμεις

– Ο πόλεμος

Όπως είπαν οι ερευνητές στο συνέδριο, όσοι εθελοντές είχαν περάσει τα περισσότερα τέτοιου είδους προβλήματα είχαν τις χειρότερες επιδόσεις στα τεστ των νοητικών δεξιοτήτων.

Το πως ακριβώς θα μπορούσε το στρες να βλάψει τον εγκέφαλο δεν είναι γνωστό, αλλά η επικεφαλής ερευνήτρια δρ Μέγκαν Τσίλσντορφ είπε ότι η πιο πιθανή εξήγηση είναι πως ευθύνεται η έντονη φλεγμονή που προκαλεί το στρες και η οποία είναι γνωστό ότι επιφέρει πολλές βλάβες στους ιστούς. Μάλιστα οι βλάβες αυτές ήταν ισχυρότερες στους αφρικανικής καταγωγής εθελοντές απ’ ό,τι οι υπόλοιπες εθνικές ομάδες.