Ο Ντέιβιντ Κέι, ειδικός εισηγητής του ΟΗΕ για την ελευθερία της έκφρασης, και ο Έντισον Λάντζα, ο ομόλογός του στην Διαμερικανική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, θα επισκεφθούν το Μεξικό από τις 27 Νοεμβρίου ως τις 4 Δεκεμβρίου, έπειτα από πρόσκληση της κυβέρνησης.

«Θέμα της επίσκεψης αυτής είναι η κρίση που περνά ο Τύπος σε όλο το Μεξικό, η τεράστια αύξηση της βίας», δήλωσε ο Λεοπόλντο Μαλντονάντο της οργάνωσης για την προστασία του Τύπου Άρθρο 19.

Οι ειδικοί θα μεταβούν στην πόλη του Μεξικού και στις πολιτείες Γκερέρο, Βερακρούς, Ταμαουλίπας και Σιναλόα για να συναντηθούν με αξιωματούχους και δημοσιογράφους, εξήγησε ο ΟΗΕ.

Η επίσκεψη αυτή πραγματοποιείται την ώρα που στη χώρα καταγράφεται ένα από τα χειρότερα κύματα βίας εναντίον δημοσιογράφων, με τουλάχιστον 11 να έχουν δολοφονηθεί το 2017 και ίδιο αριθμό πέρυσι.

Τα τελευταία 17 χρόνια 111 δημοσιογράφοι έχουν σκοτωθεί στο Μεξικό, περισσότεροι από το ένα τρίτο των οποίων υπό την κυβέρνηση του προέδρου Ενρίκε Πένια Νιέτο. Επίσης οι δημοσιογράφοι είναι συνεχώς αντιμέτωποι με απειλές και άλλες πρακτικές εκφοβισμού.

Τον Ιούνιο ακτιβιστές, δικηγόροι υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δημοσιογράφοι προσέφυγαν στο δικαστήριο αφού εμπειρογνώμονες ανακάλυψαν ότι τα κινητά τους τηλέφωνα είχαν μολυνθεί από ένα λογισμικό παρακολούθησης που διέθετε μόνο η μεξικανική κυβέρνηση.

Η οργάνωση Δημοσιογράφοι χωρίς Σύνορα κατατάσσει το Μεξικό στην 147η θέση σε σύνολο 180 χωρών στον παγκόσμιο κατάλογο για την ελευθερία του Τύπου, κάτω από τη Βενεζουέλα, το Νότιο Σουδάν και το Μπανγκλαντές.

«Είμαστε απόλυτα βέβαιοι ότι όλα τα παιδιά είναι είτε δυστυχώς νεκρά, είτε στο νοσοκομείο, ή στα σπίτια τους», δήλωσε σε μεξικανικό τηλεοπτικό δίκτυο ο Άνχελ Σαρμιέντο, ανώτατο στέλεχος του σώματος Πεζοναυτών του Μεξικού, πρόσθεσε ωστόσο ότι πιθανόν υπάρχει ένας ενήλικος ακόμη παγιδευμένος κάτω από τα χαλάσματα του σχολείου.

Έπειτα από 48 ώρες και πλέον, μέλη σωστικών συνεργείων και εθελοντές συνέχιζαν χωρίς διακοπή την έρευνα στο ιδιωτικό σχολείο, όπου περίπου είκοσι μαθητές και μαθήτριες επτά ως δεκατριών ετών και τουλάχιστον έξι ενήλικοι έχασαν τη ζωή τους όταν το κτίριο κατέρρευσε.

Όπως και σε άλλες περιοχές που επλήγησαν από τον σεισμό, οι εθελοντές και τα μέλη των σωστικών συνεργείων άρχιζαν να δείχνουν σημάδια εξάντλησης.

Με βάση μια νέα καταμέτρηση, η οποία παίρνει υπόψη τους αριθμούς που έχουν δημοσιοποιήσει οι τοπικές και οι εθνικές αρχές, οι νεκροί είναι 137 στην Πόλη του Μεξικού, 73 στην Πολιτεία Μορέλος, 43 στην Πολιτεία Πουέμπλα, 13 στην Πολιτεία του Μεξικού, πέντε στην Πολιτεία Γκερέρο και ένας στην Οαχάκα, δηλαδή 272 συνολικά. Ένας υπήκοος της Ταϊβάν, μια υπήκοος του Παναμά κι ένας υπήκοος της Ισπανίας είναι ανάμεσα στους νεκρούς, σύμφωνα με τις αρχές των χωρών τους αντιστοίχως.

Στην μεξικανική πρωτεύουσα, στη συνοικία Ρόμα, η οποία επλήγη ιδιαίτερα από τον σεισμό, τα μέλη των σωστικών συνεργείων επίσης συνέχιζαν την κούρσα με τον χρόνο για να βρουν επιζώντες στα συντρίμμια αυτού που ήταν ένα κτίριο επτά ορόφων, όπου εργάζονταν περίπου 70 υπάλληλοι. 28 άνθρωποι ανασύρθηκαν ζωντανοί από εκεί, δήλωσε ένας από τους επικεφαλής της επιχείρησης διάσωσης, αλλά αρνήθηκε να πει πόσοι θεωρεί πως είναι ακόμη παγιδευμένοι.

Ο Αρμάντο Αλμπαράν, 49 ετών, είπε πως ελπίζει ακόμα να ξαναδεί ζωντανή την ανιψιά του, την 30χρονη Καρίνα. «Υπάρχουν ενδείξεις που μας οδηγούν να σκεφτόμαστε ότι είναι ακόμα άνθρωποι (ζωντανοί) εκεί μέσα», είπε.

Η Πόλα Δίας, μέλος της παγκόσμιας φήμης μονάδας «Τόπος» («Τυφλοπόντικες»), ενός εξειδικευμένου σώματος που ιδρύθηκε στο Μεξικό μετά το σεισμό του 1985, στον οποίο 10.000 πολίτες είχαν χάσει τη ζωή τους για να ανασύρει επιζώντες από κτίρια που έχουν καταρρεύσει, κάλεσε τις αρχές να δείξουν «ευελιξία».

«Έπειτα από 72 ώρες, οι επιχειρήσεις διάσωσης διακόπτονται και αρχίζει η κατεδάφιση (…) Θα ήθελα να ζητήσω αυτό να μη γίνει τόσο απαρέγκλιτα (…) να σκεφτούμε όχι μόνο αυτούς που είναι παγιδευμένοι μέσα αλλά κι αυτούς που αγωνιούν απέξω», είπε η 53χρονη.

Η φήμη ότι θα σταλούν πολύ σύντομα μπουλντόζες και βαριά μηχανήματα για να αρχίσουν να απομακρύνουν τα συντρίμμια προκάλεσαν εκδηλώσεις οργής από πολλούς, αναγκάζοντας τις αρχές να αντιδράσουν. «Δεν είμαστε ακόμη στη φάση που θα χρησιμοποιήσουμε εκσκαφείς στα κτίρια που έχουν καταρρεύσει», ανέφερε μέσω Twitter ο επικεφαλής της Πολιτικής Προστασίας Λουίς Φελίπε δε λα Πουέντε.

Περίπου σαράντα κτίρια κατέρρευσαν στην πρωτεύουσα, μια μεγαλούπολη 20 εκατομμυρίων κατοίκων, διευκρίνισε ο δήμαρχός της Μιγκέλ Άνχελ Μανσέρα.

Το κύμα αλληλεγγύης των πολιτών μετά το σεισμό ήταν τέτοιο που τα σωστικά συνεργεία και τα ΜΜΕ κάλεσαν τον πληθυσμό να μη στέλνει πλέον άλλα τρόφιμα που μπορεί να χαλάσουν. Καταρτίστηκαν λίστες από τα σωστικά συνεργεία για τα υλικά και τους εθελοντές που χρειάζονται, που ήδη βρίσκονται στη διαδικασία διαλογής.

Ο σεισμός της Τρίτης σημειώθηκε ακριβώς 32 χρόνια έπειτα από εκείνον του 1985, το τραύμα από τον οποίο ακόμα σήμερα δεν έχει επουλωθεί στο Μεξικό.

Προς κατάπληξη πολλών, η αντισεισμική τεχνολογία απέτυχε την Τρίτη: ο ηχητικός συναγερμός που ακούγεται στην πρωτεύουσα σε περίπτωση ισχυρών σεισμικών δονήσεων είτε δεν λειτούργησε, είτε ακούστηκε όταν ήταν πια πολύ αργά. Κατά ειδικούς, αυτό μάλλον οφείλεται στο σημείο του επικέντρου: ο σεισμός έγινε στο κεντρικό Μεξικό, μακριά από την κύρια ζώνη κινδύνου, τον Ειρηνικό Ωκεανό, όπου έχουν τοποθετηθεί περίπου εκατό υποθαλάσσιοι αισθητήρες κατά μήκος των ακτών.

Επίσης οι εκτεταμένες ζημιές σε πολλά κτίρια, κάποια συγκριτικά καινούργια, εγείρουν ερωτήματα για την τήρηση του κώδικα για την αντισεισμική προστασία των κτιρίων, που θεωρητικά έγινε πολύ πιο αυστηρός μετά τον καταστροφικό σεισμό του ’85.

Ορισμένοι κάτοικοι και εθελοντές εξάλλου κατήγγειλαν ότι οι υπηρεσίες άμεσης βοήθειας και ο στρατός καθυστέρησαν να φθάσουν στις πιο φτωχές συνοικίες της πρωτεύουσας, δίνοντας προφανώς την προτεραιότητα στις πλουσιότερες.

Ο ισχυρός σεισμός προκάλεσε πανικό στους πολίτες, που βγήκαν στους δρόμους τρέχοντας, σύμφωνα με μαρτυρία του Reuters. Όπως ανακοίνωσε το Αμερικανικό Γεωλογικό Ινστιτούτο (USGS), τουλάχιστον δύο άνθρωποι σκοτώθηκαν από τον ισχυρό σεισμό. Παράλληλα, καταγράφηκε και τσουνάμι με το μέγιστο ύψος των κυμάτων να φτάνει το 0,7 του μέτρου.

Το επίκεντρο του σεισμού βρίσκεται 123 χλμ νοτιοδυτικά της πόλης Πιτζιτζιαπάν και το εστιακό βάθος μετρήθηκε στα 33 χιλιόμετρα.

Η πολιτική προστασία του Μεξικού ανακοίνωσε ότι πρόκειται για τον πιο ισχυρό σεισμό που έχει καταγραφεί στη χώρα μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1985 που προκάλεσε τον θάνατο χιλιάδων ανθρώπων και την κατάρρευση πολλών κτιρίων.

Οι κάτοικοι της πόλης του Μεξικό βγήκαν στους δρόμους, ενώ πολλοί συναγερμοί αυτοκινήτων τέθηκαν σε λειτουργία μετά τον σεισμό που σημειώθηκε λίγο πριν τα μεσάνυκτα. Σε κάποιες συνοικίες υπήρχε και διακοπή της ηλεκτροδότησης.

Ο πρόεδρος του Μεξικού Ενρίκε Πένια Νιέτο επεσήμανε στον λογαριασμό του στο Twitter ότι έχουν τεθεί σε λειτουργία «τα πρωτόκολλα της πολιτικής προστασία» εξαιτίας της ισχύος της σεισμικής δόνησης.

Το 1985 μια σεισμική δόνηση μεγέθους 8,1 βαθμών είχε καταστρέψει μεγάλο μέρος της πρωτεύουσας του Μεξικού και είχε προκαλέσει τον θάνατο περισσότερων από 10.000 ανθρώπων.