Με το νέο σύστημα, όπως επισημαίνει το ΥΠΕΝ, οι πιο ευάλωτοι καταναλωτές θα έχουν πλέον έκπτωση στο ηλεκτρικό ρεύμα περί το 70%, από 30%-35% που είχαν με το ισχύον σύστημα.

Συγκεκριμένα:

Εισάγονται εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια αξίας ακίνητης περιουσίας, ώστε να δικαιούνται την έκπτωση μόνον πολίτες με πραγματική ανάγκη ενίσχυσης.

Υπολογίζονται εισοδηματικά κριτήρια, τα οποία δεν θα αφορούν μόνον το φορολογητέο εισόδημα, αλλά και όλα τα αφορολόγητα ή αυτοτελώς φορολογούμενα εισοδήματα. Με αυτό τον τρόπο αποκλείονται περιπτώσεις, όπως βίλες εκατοντάδων τετραγωνικών σε «ακριβές» περιοχές, οι ιδιοκτήτες των οποίων διαθέτουν υπερπολυτελή αυτοκίνητα και εισόδημα από καταθέσεις εξωτερικού, αλλά εμφανίζουν χαμηλό εισόδημα και είναι ενταγμένοι στο κοινωνικό τιμολόγιο.

Με βάση εισοδηματικά κριτήρια, τα οποία δεν θα αφορούν μόνον το φορολογητέο εισόδημα, αλλά και όλα τα αφορολόγητα ή αυτοτελώς φορολογούμενα εισοδήματα, δημιουργούνται δύο βασικές κατηγορίες δικαιούχων.

Η πρώτη, θα περιλαμβάνει όσους πληρούν τα κριτήρια για τη χορήγηση του Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης, οι οποίοι θα δικαιούνται διπλάσια έκπτωση στα τιμολόγιά τους από αυτή που λαμβάνουν σήμερα. Με τον τρόπο αυτό θα ενισχυθούν τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά της χώρας.

Η δεύτερη, θα περιλάβει νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα, με βάση τα όρια που ισχύουν και σήμερα για τους δικαιούχους ΚΟΤ, με μικρές διαφοροποιήσεις στο πλαίσιο του εξορθολογισμού του κόστους. Η κατηγορία αυτή θα δικαιούται την ίδια έκπτωση που λαμβάνει και σήμερα.

Καταργείται η απένταξη από το ΚΟΤ σε περιπτώσεις υπέρβασης της μέγιστης κατανάλωσης έως και 10% ανά κατηγορία. Με το νέο πλαίσιο, οι ευπαθείς ομάδες δεν θα απεντάσσονται, αλλά θα τιμολογούνται με τις ανταγωνιστικές χρεώσεις των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας, μόνο για την υπερβάλλουσα κατανάλωση.

Για να αντιμετωπιστεί η καταχρηστική ένταξη ευκατάστατων οικογενειών στο ΚΟΤ (που γίνεται μέσω της αλλαγής του δικαιούχου του μετρητή), θα προσμετρώνται πλέον τα εισοδήματα και η περιουσία όλων των ατόμων του νοικοκυριού που φιλοξενούνται από τον κύριο δικαιούχο.

Με αυτό τον τρόπο αποκλείονται περιπτώσεις, όπως βίλες, όπου ο δικαιούχος δηλώνει φιλοξενούμενος στο ακίνητο και ίδιος εμφανίζει χαμηλό εισόδημα ή δηλώνει φιλοξενούμενος σε μέρος της κατοικίας (πχ 30 τετραγωνικά), αλλά με τεράστια κατανάλωση (7.000-8.000 κιλοβατώρες το τετράμηνο) ή δικαιούχοι που δηλώνουν ακίνητο λίγων τετραγωνικών (πχ 50 τετραγωνικά), αλλά είτε είναι κατά πολύ μεγαλύτερο, είτε μέσω της ίδιας παροχής ηλεκτροδοτείται τριώροφο ή τετραώροφο κτίσμα.

Για τους πολύτεκνους που θα επωφελούνται από το ΚΟΤ θα ισχύουν εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Με τη ρύθμιση αυτή επιτυγχάνονται δύο πράγματα:

Πρώτον, καταργείται το τιμολόγιο πολυτέκνων της ΔΕΗ, στο οποίο εντάσσονταν όλες οι οικογένειες με τέσσερα τέκνα και άνω, χωρίς κανένα άλλο κριτήριο, με αποτέλεσμα να εκμεταλλεύονται τις εκπτώσεις του ΚΟΤ και ιδιαίτερα εύποροι πολίτες.

Δεύτερον, τις εκπτώσεις αυτές μπορούν πλέον να διεκδικούν πολίτες και από ιδιώτες προμηθευτές, στους οποίους δεν ίσχυε ως τώρα η συγκεκριμένη κατηγορία ΚΟΤ.

Από το υφιστάμενο σύστημα για το ΚΟΤ θα εξακολουθήσουν να ισχύουν οι παρακάτω ρυθμίσεις:

Η κατανάλωση αφορά σε κάλυψη αναγκών της κύριας κατοικίας του/της δικαιούχου.

Η παροχή ρεύματος είναι στο όνομα του/της δικαιούχου ή του/της συζύγου.

Η κατανάλωση είναι μεγαλύτερη ή ίση με 200 kWh ανά τετράμηνο.

Η συνολική τετραμηνιαία κατανάλωση δεν υπερβαίνει τα όρια κατανάλωσης που ορίζονται για κάθε κατηγορία δικαιούχου.

Επιπλέον, προωθείται η επανασύνδεση οφειλετών με μηδενικό ή ιδιαίτερα χαμηλό εισόδημα, που χρηματοδοτείται με κονδύλι ύψους 10 εκατ. ευρώ από τον κρατικό προϋπολογισμό του 2017.

Ο καθορισμός των δικαιούχων, τα κριτήρια, το ύψος, η κατανομή του ποσού, καθώς και οι λοιπές λεπτομέρειες διάθεσης και ελέγχου της ενίσχυσης, θα περιγραφούν με Κοινή Υπουργική Απόφαση των συναρμόδιων υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Οικονομικών.

Αναμένεται να καλυφθούν πάνω από το 75 % των περιπτώσεων, καθώς μέχρι σήμερα ο ΔΕΔΔΗΕ έχει προχωρήσει σε αποκοπές ρεύματος 1.092 δικαιούχων ΚΟΤ, με συνολικές οφειλές περί τα 13,3 εκατ. ευρώ. Άρα, τα αρχικά κεφάλαια του ταμείου επαρκούν για να καλύψουν πάνω από το 75% του ποσού.

Οι δικαιούχοι θα μπορούν να αποκαταστήσουν τη σύνδεσή τους και στη συνέχεια: είτε να ενταχθούν στο νέο ΚΟΤ, που προβλέπει 70%, για αυτές τις κατηγορίες, είτε να αναζητήσουν τη συνδρομή της τοπικής αυτοδιοίκησης, αξιοποιώντας τον νέο θεσμό, των Ενεργειακών Κοινοτήτων.

Την ίδια περίοδο, η μέση τιμή στην Ευρώπη των «28» υποχώρησε κατά 0,5%, ενώ στην ευρωζώνη διαπιστώθηκε μικρή αύξηση που δεν υπερβαίνει το 0,5%. Σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2016, η τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα κυμάνθηκε στα 1,4 ευρώ / 100 Kwh.

Στα κράτη μέλη της ΕΕ, η μεγαλύτερη αύξηση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας των νοικοκυριών σε εθνικό νόμισμα μεταξύ του πρώτου εξαμήνου του 2016 και του πρώτου εξαμήνου του 2017 καταγράφηκε στην Κύπρο (+ 22,0%), ακολουθούμενη από Ελλάδα (+ 12,8%), Βέλγιο (+ 10,0%), Πολωνία (+ 6,9%), Σουηδία (+ 5,5%) και Ισπανία (+ 5,1%). Αντίθετα, οι πιο αισθητές μειώσεις παρατηρήθηκαν στην Ιταλία (-11,2%), την Κροατία (-10,2%) και τη Λιθουανία (-9,3%), μπροστά από το Λουξεμβούργο (-4,9%), την Αυστρία (-4,1% -4,0%) και στις Κάτω Χώρες (-3,6%).

Σε ευρώ, οι μέσες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας των νοικοκυριών κατά το πρώτο εξάμηνο του 2017 ήταν χαμηλότερες στη Βουλγαρία (9,6 ευρώ ανά 100 kWh), στη Λιθουανία ( 11,2 ευρώ ανά 100 kWh) και στην Ουγγαρία (11,3 ευρώ ανά 100 kWh ) και υψηλότερες στη Δανία και τη Γερμανία (και οι δύο 30,5 ευρώ ανά 100 kWh) που ακολουθείται από Βέλγιο (28,0 ευρώ ανά 100 kWh). Η μέση τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ ήταν 20,4 ευρώ ανά 100 kWh.

in.gr

Ενώ πριν λίγα χρόνια η ΔΕΗ είχε την αποκλειστικότητα στην παραγωγή, μεταφορά, διανομή και προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας στους τελικούς καταναλωτές, σήμερα ιδιώτες παραγωγοί διαθέτουν δυναμικό άνω των 2.500 μεγαβάτ (χωρίς να υπολογίζονται οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας), έχει εγκατασταθεί στρατηγικός επενδυτής στον ΑΔΜΗΕ (μεταφορά), περισσότερες από 15 εταιρίες δραστηριοποιούνται στην προμήθεια (λιανική) και σύντομα δημιουργούνται τέσσερις νέες αγορές από τις οποίες θα «περνά» διαδοχικά η ηλεκτρική ενέργεια πριν καταλήξει στους καταναλωτές.

Όλα αυτά συμβαίνουν παράλληλα με τον μετασχηματισμό της ΔΕΗ που περιλαμβάνει την πώληση λιγνιτικών μονάδων (η λίστα των οποίων βρίσκεται υπό συζήτηση με την αρμόδια Διεύθυνση της ΕΕ), καθώς και με τα μέτρα ενίσχυσης του ανταγωνισμού, κυρίως τις δημοπρασίες λιγνιτικής και υδροηλεκτρικής παραγωγής της ΔΕΗ που συνεχίζονται εφέτος με μεγαλύτερες δημοπρατούμενες ποσότητες.

Οι τέσσερις αγορές που δημιουργούνται στο πλαίσιο της προσαρμογής της χώρας μας προς το μοντέλο – στόχο (target model) της ΕΕ είναι η προθεσμιακή, η αγορά της επόμενης ημέρας, η ενδοημερήσια αγορά και η αγορά εξισορρόπησης.
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας, μέσα στον Οκτώβριο θα τεθούν σε διαβούλευση οι Κώδικες των νέων αγορών και η εφαρμογή τους, δηλαδή η λειτουργία των αγορών θα ξεκινήσει από το πρώτο εξάμηνο του 2018.

Η ΡΑΕ επισημαίνει ότι στη λήξη της διαδικασίας, με την πλήρη εφαρμογή των αλλαγών, ο καταναλωτής αφενός θα μπορεί να συμμετέχει ενεργά στην αγορά και να επηρεάζει τη διαμόρφωση των τιμών, αφετέρου θα γνωρίζει την τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας ανά ώρα και να αποφασίζει εάν και πότε θα καταναλώνει ενέργεια. Βασική προϋπόθεση για να επιτευχθούν οι στόχοι αυτοί είναι η εγκατάσταση «έξυπνων» μετρητών κατανάλωσης, διαδικασία που έχει ξεκινήσει πιλοτικά.

Η Αρχή εξηγεί σε σχετικό ενημερωτικό φυλλάδιο τον τρόπο λειτουργίας των επιμέρους αγορών:

ΠΡΟΘΕΣΜΙΑΚΗ ΑΓΟΡΑ

Η προθεσμιακή αγορά αφορά συναλλαγές με χρονικό ορίζοντα έως και αρκετά έτη πριν τον χρόνο φυσικής παράδοσης. Στο πλαίσιο αυτό, διασφαλίζεται στους προμηθευτές η δυνατότητα διαχείρισης ρίσκου, ώστε, εν τέλει, οι καταναλωτές να είναι προστατευμένοι από τις διακυμάνσεις των τιμών σε πραγματικό χρόνο. Παράλληλα, οι παραγωγοί διασφαλίζουν έσοδα για εκτενέστερα χρονικά διαστήματα, το οποίο διευκολύνει τη διαχείριση των μονάδων τους μακροπρόθεσμα.

ΑΓΟΡΑ ΕΠΟΜΕΝΗΣ ΗΜΕΡΑΣ

Η αγορά της επόμενης ημέρας λαμβάνει χώρα την προηγουμένη της φυσικής παράδοσης, και ουσιαστικά αφορά στην κάλυψη της υπολειπόμενης ζήτησης σε σχέση με όση έχει ήδη καλυφθεί στο πλαίσιο της προθεσμιακής αγοράς με βάση πλέον τις βραχυπρόθεσμες προβλέψεις των προμηθευτών για τις ανάγκες των καταναλωτών τους. Το αποτέλεσμα της αγοράς δίνει μια καλή ένδειξη αναφορικά με τον τρόπο λειτουργίας των μονάδων κατά τη διάρκεια της επόμενης ημέρας. Η επίλυση της αγοράς αυτής διεξάγεται με ένα μαθηματικό αλγόριθμο (Euphemia), από τον οποίο προκύπτουν ίδιες τιμές για δύο γειτνιάζουσες αγορές, εφόσον δεν διαπιστώνεται συνωστισμός στην μεταξύ τους διασύνδεση. Αν διαπιστωθεί συνωστισμός, οι τιμές διαφοροποιούνται. Η διαφοροποίηση των τιμών (η συχνότητα των περιπτώσεων και η κλίμακα των αποκλίσεων) μπορεί να ερμηνευτεί ως ένα οικονομικό σήμα για την ανάλυση επενδύσεων σε πρόσθετες διασυνδετικές γραμμές.

ΕΝΔΟΗΜΕΡΗΣΙΑ ΑΓΟΡΑ

Στην ενδοημερήσια αγορά δίνεται η δυνατότητα συναλλαγών ενέργειας με χρονικό ορίζοντα μερικών ωρών, ώστε να συντελούνται διορθώσεις ως προς τις προβλέψεις της συμπεριφοράς των καταναλωτών, αλλά και της παραγωγής των μονάδων, η οποία υπόκειται σε αστάθμητους τεχνικούς ή και καιρικούς παράγοντες. Στην αγορά αυτή, καθώς και στην αγορά που ακολουθεί, θα αντανακλάται καλύτερα η αξία της ευελιξίας των μονάδων που μπορούν να αυξομειώσουν την παραγωγή τους.

ΑΓΟΡΑ ΕΞΙΣΟΡΡΟΠΗΣΗΣ

Η αγορά εξισορρόπησης λαμβάνει χώρα κατά κύριο λόγο λίγο πριν τη φυσική παράδοση και σχετίζεται άμεσα με την πραγματική λειτουργία του Συστήματος από τον Διαχειριστή (ΑΔΜΗΕ), και την απαίτηση συνεχούς και σε πραγματικό χρόνο εξασφάλισης του ισοζυγίου παραγωγής και κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Είναι η αγορά στην οποία διεξάγονται οι συναλλαγές που αφορούν είτε ενέργεια την οποία χρειάστηκαν τελικά οι καταναλωτές και δεν ήταν δυνατό να προβλεφθεί είτε ενέργεια από πηγές που παρήχθη (ή δεν παρήχθη) αντίθετα με τις προβλέψεις.

«Η ενοποίηση των εθνικών αγορών σε μια διευρυμένη αγορά, σε ευρωπαϊκό πλέον επίπεδο με κοινό πλαί­σιο λειτουργίας έχει ως βασικό στόχο την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των διασυνοριακών ανταλ­λαγών, ώστε το τυχόν έλλειμμα ηλεκτρικής ενέργειας που ανακύπτει προσωρινά σε μια χώρα να αντι­σταθμίζεται από το πλεόνασμα ενέργειας σε μια άλλη χώρα κατά την ίδια χρονική στιγμή. Η αποτελεσμα­τικότερη διακίνηση της ενέργειας μέσω των διεθνών διασυνδέσεων αποτρέπει συχνά την εκτίναξη των τιμών σε εθνική κλίμακα, ενώ περιορίζεται και η δυνατότητα άσκησης καταχρηστικών συμπεριφορών», καταλήγει η ΡΑΕ.

Ολλανδοί επιστήμονες δημοσίευσαν την πρώτη τεχνικο-οικονομική ανάλυση για την μετατροπή των χρησιμοποιημένων χαρτιών τουαλέτας σε ηλεκτρισμό. Οι χημικοί και οι περιβαλλοντικοί επιστήμονες των πανεπιστημίων του ‘Αμστερνταμ και της Ουτρέχτης, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό ενεργειακής τεχνολογίας “Energy Technology”, προτείνουν μια διαδικασία δύο σταδίων και υπολογίζουν ότι το κόστος του ρεύματος ανά κιλοβατώρα θα είναι συγκρίσιμο με αυτό των φωτοβολταϊκών.

Έως σήμερα τα χρησιμοποιημένα χαρτιά τουαλέτας είναι μάλλον κάτι που κανείς δεν θέλει να σκέφτεται – πολύ περισσότερο κανείς δεν διανοείται να τα θεωρήσει ως αξιοποιήσιμο πόρο. Όμως τα χαρτιά αυτά – ως χαρτιά που είναι- αποτελούν πλούσια πηγή άνθρακα, καθώς περιέχουν 70% έως 80% κυτταρίνης.

Κατά μέσο όρο οι άνθρωποι στην Ευρώπη παράγουν κάθε χρόνο δέκα έως 14 κιλά χρησιμοποιημένων χαρτιών τουαλέτας ανά κεφαλή. Τα χαρτιά αυτά αποτελούν ένα σημαντικό μέρος των αποβλήτων στις απανταχού χωματερές.

Οι ολλανδοί επιστήμονες προτείνουν σε πρώτη φάση τα χαρτιά τουαλέτας, αφού συλλέγονται ξεχωριστά, να μετατρέπονται σε αέριο μέσω ειδικών συσκευών και, στη συνέχεια, με τη βοήθεια ειδικών κυψελών καυσίμου, το αέριο αυτό να μετατρέπεται σε ηλεκτρικό ρεύμα. Η αποδοτικότητα αυτής της τεχνολογίας για την παραγωγή ηλεκτρισμού εκτιμάται σε 57%, παρόμοια με μια μονάδα ηλεκτροπαραγωγής φυσικού αερίου με τεχνολογία συνδυασμένου κύκλου.

Προς το παρόν, καμία εταιρεία ή δημοτική επιχείρηση δεν έχει αποφασίσει να κάνει το τολμηρό βήμα υλοποίησης μιας τέτοιας επένδυσης. Οι ολλανδοί ερευνητές ευελπιστούν ότι η Κίνα, που φιλοδοξεί να αποκτήσει ηγετική θέση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, θα κάνει την αρχή.

Μετά και άλλοι μπορεί να δουν με πιο θετικό μάτι αυτό που καταλήγει στον κάλαθο των αχρήστων της τουαλέτας (όταν δεν καταλήγει στον πάτο της λεκάνης). Αλλά ασφαλώς θα πρέπει πρώτα να στηθεί ένα σύστημα συλλογής των χρησιμοποιημένων χαρτιών τουαλέτας…

Σε πιο προχωρημένο στάδιο βρίσκεται η ανακύκλωση και αξιοποίηση των οργανικών αποβλήτων των τουαλετών (κοπράνων κ.α.). Ήδη σε διάφορα μέρη του κόσμου υπάρχουν μονάδες που τα μετατρέπουν σε λιπάσματα, καύσιμα, οικοδομικά υλικά, ακόμη και σε ζωοτροφές.

Τέτοιες εγκαταστάσεις υπάρχουν στη Ρουάντα, στη Γκάνα, στη Νότια Αφρική κ.α. Στις αναπτυσσόμενες χώρες τα απόβλητα αυτά χύνονται συχνά σε δεξαμενές και λάκκους, λόγω της έλλειψης αποχετευτικού δικτύου και υπονόμων.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και τη UNICEF, το 38% του παγκόσμιου πληθυσμού ή περίπου 2,8 δισεκατομμύρια άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση σε υπονόμους. Όταν δεν πετάνε τα οργανικά απόβλητά τους στη φύση, τα χύνουν σε δεξαμενές, οι οποίες συνήθως υπερχειλίζουν ή κατά καιρούς εκκενώνονται χωρίς τις δέουσες προφυλάξεις ασφαλείας. Έως το 2030 ο αριθμός των ανθρώπων χωρίς αποχετεύσεις εκτιμάται οτι θα φθάσει τα πέντε δισεκατομμύρια.

Γι’ αυτό, καθίσταται επιτακτική η ανακύκλωση αυτών των αποβλήτων, ώστε πέρα από την προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας, να αποκτήσουν και αξία ως παραγωγικός πόρος. Όμως μέχρι στιγμής, όπως είναι αναμενόμενο, η ανακύκλωση των κοπράνων συναντά πολιτισμικές, κοινωνικές, ψυχολογικές και άλλες αντιστάσεις.

Σύμφωνα με έκθεση του Πανεπιστημίου των Ηνωμένων Εθνών στον Καναδά, αν όλα τα ανθρώπινα οργανικά απόβλητα που πέφτουν στις λεκάνες κάθε χρόνο, μετατρέπονταν σε βιοαέριο, θα δημιουργείτο ηλεκτρισμός για πάνω από 138 εκατομμύρια νοικοκυριά.

in.gr, ΑΠΕ-ΜΠΕ