«Ανέκαθεν οι άνθρωποι ψάχνουν τις απαντήσεις στα μεγάλα ερωτήματα. Από πού ερχόμαστε; Υπάρχει άλλη έξυπνη ζωή στο σύμπαν; Τι υπάρχει μέσα σε μια μαύρη τρύπα; Πώς θα επιβιώσουμε στη Γη; Πώς μπορούμε να εποικίσουμε το Διάστημα; Ποιος είναι ο σχεδιασμός, το βαθύ νόημα πίσω από κάθε πράγμα; Υπάρχει κανένας εκεί πάνω;» συνοψίζει ο βρετανός αστροφυσικός στο βιβλίο του «Σύντομες απαντήσεις στα μεγάλα ερωτήματα». Ποιες είναι οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα λοιπόν; Ο αστροφυσικός που άφησε την τελευταία του πνοή τον περασμένο Μάρτιο απαντά και με έναν προσωπικό απολογισμό: «Είχα μια καταπληκτική ζωή σε αυτόν τον πλανήτη, ενώ συγχρόνως διέτρεχα με το μυαλό μου ολόκληρο το σύμπαν και τους νόμους της Φυσικής. Έφτασα στα πέρατα του γαλαξία, ταξίδεψα σε μια μαύρη τρύπα και γύρισα στις απαρχές του χρόνου. Στη Γη είδα αναταράξεις και ηρεμία, επιτυχία και πόνο. Ήμουν πλούσιος και φτωχός, οργανικά ικανός και ανίκανος. Δέχθηκα συγχαρητήρια και επικρίσεις, αλλά ποτέ δεν αγνοήθηκα. Χάρις στη δουλειά μου είχα το εξαιρετικό προνόμιο να συμβάλω στην κατανόηση του σύμπαντος».

«Ελπίζω μια μέρα να βρούμε τις απαντήσεις σε όλε μας τις ερωτήσεις. Πώς θα μπορέσουμε να θρέψουμε έναν παγκόσμιο πληθυσμό όλο και μεγαλύτερο; Να του προσφέρουμε πόσιμο νερό, να παράγουμε ανανεώσιμη ενέργεια, να προλαμβάνουμε και να θεραπεύουμε ασθένειες, να επιβραδύνουμε την κλιματική αλλαγή; Ελπίζω η επιστήμη και η τεχνολογία να μας δώσουν τις απαντήσεις. Είμαστε όλοι ταξιδιώτες του χρόνου, πορευόμαστε προς το μέλλον» γράφει.

«Η επιστήμη αποδεικνύεται πολλές φορές πιο παράξενη από την επιστημονική φαντασία. Και προσφέρει μεγαλύτερη ικανοποίηση» εξηγεί για να προχωρήσει σε μια προσωπική εξομολόγηση: «Εγώ είμαι ένας επιστήμονας με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον για την Φυσική, την Κοσμολογία, το σύμπαν και το μέλλον της ανθρωπότητας. Χάρις στους γονείς μου καλλιέργησα μια ακόρεστη περιέργεια, ενώ δεν έπαψα ποτέ να προσπαθώ, όπως ο πατέρας μου, να απαντώ στα πολλά ερωτήματα που θέτει η επιστήμη».

Πού τον οδήγησε αυτή ακόρεστη περιέργεια; «Πέρασα όλη μου ζωή ταξιδεύοντας στο σύμπαν χωρίς να βγω ποτέ από το μυαλό. Κάποια στιγμή πίστεψα ότι θα ζούσα το τέλος της Φυσικής όπως την γνωρίζουμε. Σήμερα, αντίθετα, πιστεύω πως και μετά το βιολογικό μου τέλος οι άνθρωποι θα συνεχίσουν να απολαμβάνουν το θαύμα των επιστημονικών ανακαλύψεων. Είμαστε κοντά σε κάποιες από αυτές τις απαντήσεις. Αλλά ακόμη δεν έχουμε φτάσει».

Το βέβαιο για ένα από τα λαμπρότερα μυαλά των φυσικών επιστημών είναι πώς τα τελευταία πενήντα χρόνια η οπτική μας για το σύμπαν άλλαξε πολύ. «Θα είμαι ευτυχής εάν θα έχω συμβάλλει κι εγώ σε αυτήν την αλλαγή» γράφει ο Χόκινγκ και συνεχίζει με μια θέρμη φιλοσοφικής ενατένησης: «Μία από τις μεγάλες αποκαλύψεις της διαστημικής εποχής είναι η νέα οπτική κάτω από την οποία η ανθρωπότητα έμαθε να κοιτάζει τον εαυτό της: όταν παρατηρούμε τη Γη από το Διάστημα, βλέπουμε ένα ενιαίο σύνολο. Αντιλαμβανόμαστε την ενότητα, όχι τις διαιρέσεις. Είναι μια εικόνα που μέσα στην τεράστια απλότητά της μεταδίδει ένα πολύ δυνατό μήνυμα: ένας μοναδικός πλανήτης, μία και μόνο ανθρώπινη φυλή».

Ένα είναι και το συμπέρασμα για τον Στίβεν Χόκινγκ: «Το μέλλον της ανθρωπότητας βρίσκεται στο σύμπαν» σημειώνει υπενθυμίζοντας ότι γεννήθηκε ακριβώς τρεις αιώνες μετά τον θάνατο του Γαλιλαίου. «Μου αρέσει να σκέπτομαι ότι αυτή η σύμπτωση έπαιξε ρόλο στην κατεύθυνση που πήρα στο πεδίο των επιστημών. Αν και βέβαια, σύμφωνα με τους υπολογισμούς μου, εκείνη την ημέρα θα πρέπει να γεννήθηκαν περίπου διακόσιες χιλιάδες παιδιά. Και ποιος ξέρει πόσα από αυτά επέδειξαν κάποιο ενδιαφέρον για την αστρονομία».

Ο Χόκινγκ θα έπρεπε πάντως να ζήσει πολύ λιγότερα χρόνια από τα περισσότερα από αυτά τα παιδιά εξαιτίας της νόσου του Λου Γκέρινγκ από την οποία προσβλήθηκε σε νεαρή ηλικία. Τελικά κατάφερε να ζήσει για πολλές δεκαετίες ακόμη καθηλωμένος σε αναπηρικό αμαξίδιο. «Δεν ήμουν ποτέ ανάμεσα στους καλύτερους μαθητές – ήταν μια τάξη πολύ έξυπνων παιδιών και εγώ ήμουν πάνω κάτω στον μέσο όρο. Οι συμμαθητές μου πάντως με φώναζαν Αϊνστάιν. Αυτό σημαίνει ότι έβλεπαν κάτι σε μένα. Δυο συμμαθητές μου πάντως είχαν στοιχηματίσει ένα σακουλάκι καραμέλες ότι δεν θα γινόμουν κανένας» αναφέρει για τα μαθητικά του χρόνια, ενώ ανατρέχει και στην τεράστια επιτυχία που γνώρισε το βιβλίο του «Το χρονικό του χρόνου: Από τη Μεγάλη Έκρηξη ως τις μαύρες τρύπες» (στα ελληνικά από τις εκδόσεις Κάτοπτρο): «Δεν περίμενα τέτοια επιτυχία. Χωρίς αμφιβολία συνέβαλε το ενδιαφέρον του κόσμου για την ιστορία μου, για το γεγονός ότι κατάφερα να γίνω θεωρητικός φυσικός και συγγραφέας μπεστ σέλερ παρά την αναπηρία μου».

Ο Χόκινγκ δίνει κι άλλα δείγματα ταπεινότητας αλλά και αυτοσαρκασμού: «Για πολλούς συνάδελφούς μου είμαι ένας φυσικός ανάμεσα στους πολλούς. Αλλά για το μεγάλο κοινό ήμουν ο πιο διάσημος φυσικός του κόσμου. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι, με εξαίρεση τον Αϊνστάιν, οι επιστήμονες δεν γίνονται δημοφιλείς όσο οι ροκ σταρ και εν μέρει επειδή αντικατοπτρίζω το στερεότυπο της ανάπηρης ιδιοφυΐας: δεν μπορώ να καμουφλαριστώ με μια περούκα και ένα ζευγάρι μαύρα γυαλιά. Το αναπηρικό καροτσάκι με προδίδει»…

skai.gr

Αυτή τη φορά ο καμβάς της είναι η Αθήνα της δεκαετίας του ΄50. Τα δαιδαλώδη στενά της Πλάκας και των Αναφιώτικων. Και η νοσταλγική και ενίοτε γλυκόπικρη αίσθηση της γειτονιάς. Μυθοπλαστικοί ήρωές της; Κάτοικοι που έζησαν σε αυτή την περιοχή και έδωσαν τη δική τους μάχη, για την επιβίωση, για τον έρωτα, για την ίδια τη ζωή.

Πολύτιμο υλικό για την γέννηση αυτών των ηρώων υπήρξαν οι ίδιοι οι παλιοί Πλακιώτες αρκετούς από τους οποίους η συγγραφέας τους συνάντησε και συζήτησε μαζί τους. Περισσότερα μάς είπε η ίδια απαντώντας στις ερωτήσεις μας.

-Ποιο είναι το πιο μακρύ ταξίδι που έχετε κάνει; Και ποιο είναι το πιο μακρύ ταξίδι για τους ήρωες του βιβλίου σας;

-Το πιο μακρύ ταξίδι, η πιο μεγάλη διαδρομή είναι αυτή που κάνω μέσα μου προσπαθώντας να ανακαλύψω τον εαυτό μου. Ο κάθε ήρωας του βιβλίου μου κάνει το δικό του μακρύ ταξίδι αναζητώντας την αγάπη…

–Από την Κωνσταντινούπολη όπου ξετυλίγονταν το νήμα για τα «Κύματα του Βοσπόρου» στο δεύτερό σας μυθιστόρημα επιλέξατε ως καμβά της υπόθεσής σας τα Αναφιώτικα. Γιατί;

-Η Πλάκα και τα Αναφιώτικα ήρθαν και με συνάντησαν σε έναν ανοιξιάτικο περίπατο στην περιοχή και μου έδωσαν εικόνες και υλικό για το δεύτερο βιβλίο μου.

-Πώς συλλέξατε υλικό για τη ζωή σε αυτή τη γειτονιά; Συναντήσατε κατοίκους, μιλήσατε μαζί τους;

-Το υλικό το ανακάλυψα μέσα από εφημερίδες της εποχής αλλά και μέσα από όμορφες και ξεχωριστές συζητήσεις που είχα τη χαρά να έχω με παλιούς Πλακιώτες πίνοντας μαζί τους κρασάκι.

-Τι προσδίδει σήμερα αυτή η περιοχή στην Αθήνα;

-Η Πλάκα, η παλαιότερη συνοικία της σημερινής Αθήνας, με τα νεοκλασικά σπίτια και τα στενά πλακόστρωτα δρομάκια της και τα Αναφιώτικα, το πιο γραφικό σημείο της στους βορειοανατολικούς πρόποδες της Ακρόπολης, εξακολουθούν να θυμίζουν σε εμάς κάτι από το παρελθόν αυτής της πόλης, αλλά και να είναι πόλος έλξης για τους εκατομμύρια τουρίστες που κάθε χρόνο επισκέπτονται την Αθήνα.

-Υπάρχει κάποιος ήρωας σε αυτό το βιβλίο σας που να τον συμπαθείτε και να τον δικαιολογείτε περισσότερο και αν ναι γιατί;

-Όχι, δεν θα ξεχώριζα κάποιον. Ο καθένας έχει την προσωπικότητά του και τους λόγους που τον κάνουν να πορεύεται με τον δικό του δρόμο στη ζωή. Αυτό προσπάθησα να μεταφέρω και στους αναγνώστες.

-Τι διαβάζετε αυτό το διάστημα;

-Ανυπομονώ να ξεκινήσω το δεύτερο μέρος της τριλογίας «ΑΙΩΝΑΣ» του Ken Follet «Ο χειμώνας του κόσμου».

*Το βιβλίο «Το πιο μακρύ ταξίδι» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

typosthes.gr

Μόνο την Πέμπτη (πρώτη μέρα της έκθεσης) το ποσοστό αύξησης επισκεπτών που επίσημα καταγράφηκε ξεπέρασε κατά 63% την αντίστοιχη περσινή μέρα ενώ στο σύνολο των ημερών διοργάνωσης καταγράφηκε αύξηση που ξεπερνά το 35%.

“Η συνεχιζόμενη και κορυφούμενη οικονομική – αλλά κυρίως η κοινωνική και πνευματική κρίση – φαίνεται πως διαμορφώνει πλέον νέες ανάγκες για στροφή του ευρύτερου κοινού σε πνευματικά “προϊόντα” όπου αναζητά τις εξηγήσεις -αν όχι τις “λύσεις” στα όποια προβλήματά του. Σε περιόδους ευμάρειας το κοινό “καταναλώνει” απλώς, ενώ οι περίοδοι κρίσεων (πολιτικών, οικονομικών, κοινωνικών) η Τέχνη και η πνευματική δημιουργία βρίσκουν “έδαφος” καλλιέργειας αλλά και “κατανάλωσης”, σχολίαζε γνωστός συγγραφέας στο περιθώριο της έκθεσης.

Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία (από τους εκδότες) αύξηση του ενδιαφέροντος (αγοραστικού και ενημερωτικού) σημειώθηκε για πρώτη φορά στα τελευταία χρόνια στα δοκίμια -σε ποσοστό αισθητά υψηλό – γεγονός που αποδεικνύεται κι από την εντυπωσιακή συμμετοχή του κοινού σε εκδηλώσεις -συζητήσεις για κοινωνικά, ευρωπαϊκά, θρησκευτικά, πολιτικά ζητήματα κι όχι τόσο σε ζητήματα αμιγώς λογοτεχνικά ή “προσωπικά” (με τη συμμετοχή ενός και μόνο συγγραφέα-σταρ) .

“Υπάρχουν τελικά τρόποι να …”ξεμιζεριάσουμε” -κι όχι απαραίτητα οικονομικοί” έλεγε χαρακτηριστικά στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υπεύθυνος Σχεδιασμού και Υλοποίησης της Έκθεσης- δημοσιογράφος Μανώλης Πιμπλής, δηλώνοντας μάλλον ευχαριστημένος για τον ελκυστικό (όπως αποδείχτηκε) , πλουραλιστικό και ταυτόχρονα ποιοτικό χαρακτήρα που έλαβε η φετινή διοργάνωση , ενώ επανέλαβε το βασικό στόχο που είναι η τόνωση του διεθνούς χαρακτήρα της έκθεσης και η καλλιέργεια επαφών με εκδότες και λογοτεχνικούς πράκτορες του εξωτερικού.

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρακολούθησαν οι επισκέπτες το σύνολο σχεδόν των ενοτήτων -αφιερωμάτων της Έκθεσης (“Αναζήτηση του νότου”, “Νίκος Καζαντζάκης”, “Οκτωβριανή Επανάσταση”, “Μοιραζόμαστε πατρίδες” και “Πολιτιστικό έτος Ελλάδας-Κίνας” με εντυπωσιακότερη τη συμμετοχή του κοινού στην ενότητα της “Αναζήτησης του Νότου” και στις συζητήσεις που διοργανώθηκαν με τη συμμετοχή πολλών -και διαφορετικών οπτικών και προτάσεων” συγγραφέων ή ευρύτερα πνευματικών ανθρώπων.

Από τις εντυπωσιακότερες εκδηλώσεις (από άποψη συμμετοχής και ενδιαφέροντος του κοινού) που καταγράφηκαν ήταν η συζήτηση των Πασκάλ Μπρυκνέρ, Σαντιάγο Ρονκαλιόλο, και Μιχάλη Μοδινού με αφορμή την αφοριστική ρήση του Γερούν Ντάισελμπουμ , του Καταλανού Ζάουμε Καμπρέ αλλά και του Τούρκου Ζουλφί Λιβανελί και παρότι οι εκδηλώσεις ξεπέρασαν τελικά τις 440 !!! στο τετραήμερο της διοργάνωσης , δεν υπήρξε καμία με λιγοστό κοινό …

Όσον αφορά τον εμπορικό χαρακτήρα της έκθεσης (την πώληση βιβλίων στη διάρκειά της) δεν υπάρχει βούληση για κατάργησή του, ενώ φαινόμενα μετατροπής σε…παζάρι ορισμένων περιπτέρων αντιμετωπίστηκαν με στόχο να … καταργηθούν.

Λίγες ώρες πριν την ολοκλήρωση της 14ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου οι οργανωτές συζητούν ήδη την επόμενη…

Οι στόχοι για την (οικονομικά εξασφαλισμένη ήδη όπως ανακοινώθηκε και στην έναρξη της φετινής , με κονδύλια των ΕΣΠΑ) , 15η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου που διαμορφώνονται με βάση τη θετική εμπειρία της φετινής είναι:

-Η διοργάνωση να γίνει νωρίτερα (στα τέλη Απριλίου του 2018 – σε ημερομηνίες πέριξ των εκδηλώσεων του προγράμματος “Αθήνα -Παγκόσμια πρωτεύουσα του Βιβλίου” , για τη διευκόλυνση των ξένων εκδοτών – που ορίστηκαν για το τριήμερο 23-25 Απριλίου του 2017 . Αναζητείται ήδη η τιμώμενη χώρα για την επόμενη διοργάνωση ενώ σχεδόν σίγουρη θεωρείται η επέκταση του χώρου διοργάνωσης με ένα ακόμη περίπτερο (πιθανόν το 14 της ΔΕΘ).