Απόστολος Πάνας: Δίκαιο συνταξιοδοτικό πλαίσιο για τους εργαζόμενους στα μεταλλεία της Χαλκιδικής
Κοινοβουλευτική Ερώτηση προς τους Υπουργούς Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κατέθεσε ο Βουλευτής Χαλκιδικής του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής Απόστολος Πάνας, ζητώντας την αναμόρφωση του συνταξιοδοτικού πλαισίου για τους εργαζομένους σε υπόγειες και υψηλού κινδύνου μεταλλευτικές εργασίες στη Χαλκιδική.
Όπως επισημαίνεται στην Ερώτηση, οι εργαζόμενοι απασχολούνται σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό και επιβαρυντικό περιβάλλον, το οποίο χαρακτηρίζεται από υπόγεια εργασία, εναλλασσόμενες βάρδιες, αυξημένη σωματική και ψυχική καταπόνηση, καθώς και έκθεση σε σκόνη, θόρυβο, δονήσεις, υγρασία, περιορισμένο φωτισμό και άλλους επαγγελματικούς κινδύνους, οι οποίοι προκαλούν σωρευτική φθορά στην υγεία και περιορίζουν αντικειμενικά τη δυνατότητα των εργαζομένων να παραμένουν στις ίδιες θέσεις μέχρι τη συμπλήρωση των γενικών ορίων συνταξιοδότησης.
Στην κοινοβουλευτική παρέμβαση γίνεται ιδιαίτερη αναφορά σε καλές πρακτικές άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στα οποία λειτουργούν ειδικά συνταξιοδοτικά καθεστώτα για εργαζομένους σε υπόγειες και υψηλού κινδύνου εργασίες. Τα καθεστώτα αυτά λαμβάνουν υπόψη την πραγματική διάρκεια της υπόγειας απασχόλησης, τη φύση της ειδικότητας, τις πραγματικές βάρδιες και την τεκμηριωμένη έκθεση σε επιβαρυντικές συνθήκες.
Με την ερώτησή του, ο κ. Πάνας ζητά από την κυβέρνηση να προχωρήσει σε συνολική αναμόρφωση του συνταξιοδοτικού καθεστώτος των εργαζομένων στις υπόγειες και υψηλού κινδύνου μεταλλευτικές εργασίες, να εξετάσει τη θέσπιση ειδικού συνταξιοδοτικού δικαιώματος χωρίς τιμωρητικές μειώσεις ή απώλεια ασφαλιστικών δικαιωμάτων, να διασφαλίσει την ισότιμη ασφαλιστική και συνταξιοδοτική μεταχείριση των εργαζομένων της κύριας επιχείρησης και των εργαζομένων εργολάβων και υπεργολάβων που εργάζονται υπό τις ίδιες συνθήκες και, τέλος, να δημιουργήσει ατομικό ηλεκτρονικό μητρώο μεταλλευτικής εργασίας, στο οποίο θα καταγράφονται οι πραγματικές υπόγειες βάρδιες, η ειδικότητα, ο χώρος και η διάρκεια της απασχόλησης, καθώς και η επαγγελματική έκθεση κάθε εργαζομένου.
Ο κ. Πάνας δήλωσε σχετικά: «Οι εργαζόμενοι στις μεταλλευτικές εγκαταστάσεις της Χαλκιδικής δεν ζητούν προνόμια. Ζητούν ένα συνταξιοδοτικό πλαίσιο που να αναγνωρίζει έμπρακτα την επικινδυνότητα, τη φθορά και τη μεγάλη καταπόνηση που συνεπάγεται η εργασία τους. Δεν είναι δίκαιο η μακροχρόνια υπόγεια απασχόληση να αντιμετωπίζεται με τα ίδια κριτήρια που ισχύουν για τη συνήθη εργασία. Η κυβέρνηση οφείλει να εξετάσει τις καλές πρακτικές που εφαρμόζονται σε άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να προχωρήσει, σε συνεργασία με τους εργαζομένους, σε ένα σύγχρονο, δίκαιο και βιώσιμο συνταξιοδοτικό πλαίσιο».
Δείτε το πλήρες κείμενο της Ερώτησης:
ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΝΑΣ
Βουλευτής Χαλκιδικής
ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΗΜΑ ΑΛΛΑΓΗΣ
29/06/2026
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τους Υπουργούς: Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης
Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
Θέμα: Αναμόρφωση του συνταξιοδοτικού πλαισίου για τους εργαζομένους σε υπόγειες και υψηλού κινδύνου μεταλλευτικές εργασίες της Χαλκιδικής – Αξιοποίηση καλών πρακτικών άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Οι εργαζόμενοι στις μεταλλευτικές εγκαταστάσεις της Χαλκιδικής απασχολούνται σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό και επιβαρυντικό εργασιακό περιβάλλον, το οποίο χαρακτηρίζεται από αυξημένη σωματική και ψυχική καταπόνηση, υπόγεια εργασία, εναλλασσόμενες βάρδιες και έκθεση σε σκόνη, θόρυβο, δονήσεις, υγρασία, περιορισμένο φωτισμό, χημικούς, μηχανικούς και άλλους επαγγελματικούς κινδύνους.
Οι συνθήκες αυτές δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η συνήθης απασχόληση. Η μακροχρόνια εργασία σε υπόγειες στοές, σε χώρους εξόρυξης, σε μονάδες εμπλουτισμού, καθώς και σε εργασίες συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης της μεταλλευτικής δραστηριότητας, προκαλεί σωρευτική φθορά στην υγεία και περιορίζει αντικειμενικά τη δυνατότητα των εργαζομένων να παραμένουν στην ίδια θέση εργασίας μέχρι τη συμπλήρωση των γενικών ορίων συνταξιοδότησης.
Το Σωματείο Εργαζομένων – Μεταλλωρύχων «Κασσάνδρα» έχει αναδείξει, μεταξύ άλλων, την ανάγκη ουσιαστικής αναμόρφωσης του συνταξιοδοτικού καθεστώτος των εργαζομένων στον κλάδο, ώστε αυτό να ανταποκρίνεται στις πραγματικές συνθήκες του επαγγέλματος και να διασφαλίζει την έγκαιρη και αξιοπρεπή αποχώρησή τους από την εργασία, χωρίς τιμωρητικές μειώσεις και χωρίς απώλεια ασφαλιστικών δικαιωμάτων.
Το αίτημα αυτό δεν αποτελεί διεκδίκηση προνομιακής μεταχείρισης. Αποτελεί αίτημα αναγνώρισης της πραγματικής φθοράς που προκαλεί μία εργασία υψηλού κινδύνου και μεγάλης καταπόνησης, καθώς και εφαρμογής της αρχής ότι διαφορετικές εργασιακές συνθήκες επιβάλλουν και διαφορετική ασφαλιστική αντιμετώπιση.
Σε αρκετά κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης εφαρμόζονται ειδικά συνταξιοδοτικά καθεστώτα για εργαζομένους σε υπόγειες, επικίνδυνες και ιδιαίτερα επιβαρυντικές εργασίες. Τα καθεστώτα αυτά δεν βασίζονται απλώς στη γενική ιδιότητα του εργαζομένου ως μεταλλωρύχου, αλλά λαμβάνουν υπόψη:
• την πραγματική απασχόληση σε υπόγειο περιβάλλον,
• τη φύση και την επικινδυνότητα της ειδικότητας,
• τη διάρκεια και την ένταση της έκθεσης σε επαγγελματικούς κινδύνους,
• τη σωρευτική επιβάρυνση της υγείας,
• την πραγματική δυνατότητα συνέχισης της ίδιας εργασίας,
• την ανάγκη ειδικής ασφαλιστικής προστασίας,
• την ύπαρξη τεκμηριωμένου μηχανισμού χρηματοδότησης του ειδικού καθεστώτος.
Άλλα ευρωπαϊκά κράτη έχουν θεσπίσει ειδικές δυνατότητες πρόωρης και πλήρους αποχώρησης για εργαζομένους με μακροχρόνια υπόγεια απασχόληση. Σε άλλες περιπτώσεις, η συνταξιοδοτική προστασία συνδέεται με τις πραγματικές βάρδιες, την ειδικότητα, τον χώρο εργασίας και την αποδεδειγμένη έκθεση σε ιδιαίτερα επιβαρυντικές συνθήκες.
Παράλληλα, προβλέπονται ειδικές μορφές προστασίας για εργαζομένους οι οποίοι, λόγω αποδεδειγμένης επιβάρυνσης της υγείας τους, δεν είναι πλέον σε θέση να συνεχίσουν την υπόγεια εργασία, χωρίς όμως να θεωρούνται πλήρως ανίκανοι για κάθε επαγγελματική δραστηριότητα.
Η ευρωπαϊκή εμπειρία αποδεικνύει ότι είναι δυνατόν να δημιουργηθεί ένα ειδικό, δίκαιο και οικονομικά βιώσιμο συνταξιοδοτικό πλαίσιο, το οποίο να στηρίζεται στην πραγματική εργασία, στην τεκμηριωμένη επαγγελματική έκθεση και στην αρχή της αναλογικής κοινωνικής προστασίας.
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:
1. Προτίθεται η κυβέρνηση να προχωρήσει σε συνολική αναμόρφωση του συνταξιοδοτικού καθεστώτος των εργαζομένων σε υπόγειες και υψηλού κινδύνου μεταλλευτικές εργασίες, αναγνωρίζοντας ότι η μακροχρόνια υπόγεια απασχόληση και η έκθεση σε ιδιαίτερα επιβαρυντικές συνθήκες δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με τα γενικά συνταξιοδοτικά κριτήρια της συνήθους απασχόλησης;
2. Θα θεσπιστεί ειδικό συνταξιοδοτικό δικαίωμα το οποίο θα λαμβάνει υπόψη την πραγματική διάρκεια της υπόγειας εργασίας, την ειδικότητα, τις συνθήκες απασχόλησης και την αποδεδειγμένη έκθεση σε επαγγελματικούς κινδύνους, χωρίς τιμωρητική μείωση της σύνταξης ή απώλεια άλλων ασφαλιστικών δικαιωμάτων;
3.Πώς θα διασφαλιστεί η ισότιμη ασφαλιστική και συνταξιοδοτική μεταχείριση των εργαζομένων της κύριας επιχείρησης και των εργαζομένων εργολάβων και υπεργολάβων, όταν απασχολούνται στις ίδιες εγκαταστάσεις, παρέχουν αντίστοιχη εργασία και εκτίθενται στους ίδιους επαγγελματικούς κινδύνους;
4.Προτίθεται η κυβέρνηση να δημιουργήσει ατομικό ηλεκτρονικό μητρώο μεταλλευτικής εργασίας, στο οποίο θα καταγράφονται με ευθύνη της κύριας επιχείρησης η ειδικότητα, οι πραγματικές υπόγειες βάρδιες, ο χώρος και η διάρκεια της απασχόλησης και η επαγγελματική έκθεση κάθε εργαζομένου, συμπεριλαμβανομένου του προσωπικού εργολάβων και υπεργολάβων;
Ο ερωτών Βουλευτής
Πάνας Απόστολος
