Αστυφιλία και εκταφή οι παράγοντες που «οδηγούν» στην αποτέφρωση

 «Το θέμα δεν είναι θεολογικό ούτε ιδεολογικό» είπε ο πρόεδρος της Ελληνικής Κοινωνίας Αποτέφρωσης κ. Αντώνης Αλακιώτης

Του Δημήτρη Κετικίδη

Από την έντυπη έκδοση

«Τύπος Θεσσαλονίκης»

Μεγάλη συζήτηση προκάλεσε η επιθυμία του δημοσιογράφου Γιώργου Παπαδάκη ο οποίος «έφυγε» από τη ζωή, να αποτεφρωθεί στο αποτεφρωτήριο της Ριτσώνας και όχι να ενταφιαστεί.

Ο «Τύπος Θεσσαλονίκης» επικοινώνησε με τον πρόεδρο της Ελληνικής Κοινωνίας Αποτέφρωσης κ. Αντώνη Αλακιώτη, ο οποίος ανέφερε μεταξύ άλλων ότι οι βασικότεροι παράγοντες που «οδηγούν» κάποιον στην απόφαση για αποτέφρωση, είναι η αστυφιλία και η εκταφή στα τρία χρόνια, ενώ όπως συμπλήρωσε, «το επιχείρημα της Εκκλησίας ότι δεν θα αναστηθούν οι νεκροί που θα αποτεφρωθούν είναι αστείο».

Αρχικά σχετικά με το αν η κοινωνία έχει συμφιλιωθεί με την ιδέα της αποτέφρωσης, ο κ. Αλακιώτης είπε:

 «Τα ταφικά έθιμα είναι τα πιο αργά μεταβαλλόμενα στις κοινωνίες. Μεγάλος αριθμός ανθρώπων επηρεάζεται και από την εκκλησία. Από τότε που ξεκίνησε η αποτέφρωση, η Καθολική Εκκλησία είχε την ίδια άποψη με την Ορθόδοξη, να μη διαβάζονται οι νεκροί και οι λόγοι είναι ευνόητοι. Αυτό η Καθολική Εκκλησία το άλλαξε το 1964 όταν στην Ιταλία οι αποτεφρώσεις είχαν φτάσει στο 40%. Όσους θέλουν να αποτεφρωθούν τους διαβάζουν, όπως κάνουν οι Διαμαρτυρόμενοι, το Ορθόδοξο Πατριαρχείο, και όπως οι Ελληνόφωνες Ορθόδοξες Εκκλησίες στο εξωτερικό. Ένας που θα πεθάνει στη Νέα Υόρκη, θα τον διαβάσουν με εξόδιο ακολουθία στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου και θα τον πάνε στο αποτεφρωτήριο, η αποτέφρωση στις ΗΠΑ είναι στο 62% σήμερα.

Στην Ευρώπη είναι πάνω από 50% και σε κάποιες χώρες πάνω από 80%. Η αποτέφρωση είναι μια διαδικασία της αποσύνθεσης του νεκρού σώματος, όπως και η ταφή.

Λόγω της αστυφιλίας όμως η ταφή δεν γίνεται άπαξ και τελείωσε όπως στους μουσουλμάνους και τους Ιουδαίους, τους ξεθάβουν στα τρία χρόνια χωρίς πολλές φορές να έχουν λιώσει. Είναι υποκρισία να λέγεται ταφή η τριετής παραμονή του νεκρού στη γη. Οι οικογένειες βρίσκονται σε μαρτυρική κατάσταση να βλέπουν τους ανθρώπους τους να μην έχουν λιώσει.

Το θέμα δεν είναι θεολογικό ούτε ιδεολογικό. Είναι θέμα προσαρμογής στις ταφικές ανάγκες της εποχής μας. Η διαδικασία της διαχείρισης των νεκρών σωμάτων μέσω της αποτέφρωσης που είναι αξιοπρεπής και πολιτισμένη, χωρίς να χρειάζεται η οικογένεια να βιώσει το μαρτύριο της εκταφής. Οι κοινωνίες προσαρμόζονται στα δεδομένα της κάθε περιόδου. Η αστυφιλία οδηγεί στην αποτέφρωση».

Σύμφωνα με τον κ. Αλακιώτη, ο βασικότερος λόγος για τον οποίο επιλέγει κάποιος την αποτέφρωση, είναι η εκταφή.

 «Η εκταφή είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα. Εγώ ήμουν στην εκταφή του πατέρα μου και ακόμη και το κοστούμι του δεν είχε λιώσει. Στη Δευτέρα Παρουσία θα αναστηθούν οι ψυχές των ανθρώπων.

Αν ήταν θεολογικό το θέμα, θα έπρεπε η Εκκλησία της Ελλάδος να εγκαλέσει το Πατριαρχείο και τις άλλες Ορθόδοξες Ελληνόφωνες Εκκλησίες να αποφασίσουν ότι δεν πρέπει να γίνεται εξόδιος ακολουθία. Μόνο η δική μας Εκκλησία το βλέπει έτσι».

Ο Μητροπολίτης Δωδώνης κ. Χρυσόστομος λέει ότι η εξόδιος ακολουθία δεν προσφέρεται στον νεκρό αφού δεν είναι παρών. Προσφέρεται για την παρηγορία των συγγενών. Τι φταίνε οι συγγενείς να τους τιμωρούμε σε μια τόσο δύσκολη στιγμή; Υπάρχουν Μητροπολίτες που επιτρέπουν να παρέχεται η εξόδιος ακολουθία στους ναούς της περιοχής τους που θα αποτεφρωθούν. Άλλες Μητροπόλεις κοιτούν την ληξιαρχική πράξη να δουν αν θα γίνει αποτέφρωση, πράγμα απαράδεκτο. Επιτρέπεται Ιερέας αντί να προσφέρει την εξόδιο ακολουθία να κοιτά αν θα αποτεφρωθεί ο νεκρός και αν αποτεφρωθεί να μην τον διαβάζει;»

Σχολιάζοντας την κατάσταση που επικρατεί στη βόρεια Ελλάδα, ο κ. Αλακιώτης τόνισε χαρακτηριστικά πως «στη βόρεια Ελλάδα γενικά η στάση της Εκκλησίας είναι αρνητική στην αποτέφρωση».

Σημαντικό ρόλο στην αλλαγή νοοτροπίας σύμφωνα με τον κ. Αλακιώτη παίζει και η στάση δημοσίων προσώπων γύρω από το συγκεκριμένο θέμα, όπως η επιλογή του Γιώργου Παπαδάκη.

 «Βεβαίως η στάση δημοσίων προσώπων συμβάλλει στην αλλαγή νοοτροπίας. Όπως π.χ. τον Γιώργο Παπαδάκη δεν τον ενδιέφερε η στάση της Εκκλησίας με την τιμωρητική στάση της η Εκκλησία δεν κερδίζει τίποτα. Ίσα ίσα που η κοινωνία αντιλαμβάνεται ότι δεν υπάρχει θεολογικό πρόβλημα. Αν υπήρχε, το Πατριαρχείο και οι Ελληνόφωνες Ορθόδοξες Εκκλησίες του εξωτερικού δεν θα παρείχαν την εξόδιο ακολουθία σε αυτούς που θα αποτεφρωθούν.

Όταν ξεθάβουν έναν άνθρωπο, τα οστά μπαίνουν σε ένα κουτάκι και πάνε στο οστεοφυλάκιο.

Η οικογένεια πληρώνει κάποια χρήματα για να μένουν εκεί τα οστά. Όταν όμως πεθάνουν και τα παιδιά και δεν πληρώνει κανείς, οι δήμοι ρίχνουν τα οστά σε κάποια μεγάλα πηγάδια που ονομάζονται χωνευτήρια. Εκεί για να «χωνέψουν» τα οστά τους ρίχνουν χημικά και ασβέστη, με αποτέλεσμα να γίνουν στάχτη όπως και με την αποτέφρωση. Τι διαφορά έχει το ένα με το άλλο;

Αυτό δείχνει ότι δεν είναι τυχαίο που τα δημόσια πρόσωπα αυτά επέλεξαν την αποτέφρωση.

Πρώτα απ’ όλα δεν τους πείθουν τα επιχειρήματα της Εκκλησίας, κι επίσης γιατί να υποβάλλουν τους συγγενείς τους στο βασανιστήριο της εκταφής;» είπε.

Ο ίδιος χαρακτήρισε «αστείο» το επιχείρημα της εκκλησίας ότι δεν θα αναστηθούν όσοι επιλέξουν την αποτέφρωση.

 «Το επιχείρημα της Εκκλησίας ότι δεν θα αναστηθούν οι νεκροί που θα αποτεφρωθούν είναι αστείο. Αυτός που λέει ότι στην Ανάσταση θα αναστηθούν οι μυς και τα οστά δεν είναι λογικός».

Απαντώντας στο αν το κόστος για αποτέφρωση αποτελεί αποτρεπτικό παράγοντα ή όχι, ο κ. Αλακιώτης υπογράμμισε:

 «Είναι σχεδόν το ίδιο, είναι ίσως φθηνότερη η αποτέφρωση. Η ταφή δεν τελειώνει με το που θα θάψεις κάποιον. Μετά θα χρειαστεί η κατασκευή του μνήματος που απαιτεί χρήματα, και στα 3 χρόνια πληρώνουν για να ξεθάψουν τον νεκρό.

Στη συνέχεια πληρώνουν για να φυλάσσονται  τα οστά στο οστεοφυλάκιο. Η ταφή δεν είναι μόνο μέχρι την ώρα που θα θάψεις τον δικό σου άνθρωπο».

Για τις γραφειοκρατικές διαδικασίες που μπορεί να αντιμετωπίσει μια οικογένεια αν κάποιος επιλέξει την αποτέφρωση, ο κ. Αλακιώτης είπε:

 «Το μόνο κόστος που έχει μια οικογένεια είναι ότι πρέπει να πάει σε ιατροδικαστή πριν, και υπογράφει ότι δεν υπάρχει λόγος διερεύνησης των αιτιών του θανάτου, αυτό είναι το μόνο πιο επιβαρυντικό».

 «Την αποτέφρωση την επιλέγουν κάθε χρόνο και περισσότεροι»

 «Συνολικά την αποτέφρωση από το 2019 που ξεκινήσαμε, την επιλέγουν κάθε χρόνο και περισσότεροι.

Το ίδιο συμβαίνει σε όλες τις γεωγραφικές περιοχές, ωστόσο το 70% είναι από Αθήνα και Πειραιά. Η αποτέφρωση σε άλλες περιοχές είναι μικρότερη. Πιστεύω ότι είναι δύο οι παράγοντες, και ο πρώτος είναι η απόσταση. Η επαρχία επίσης δεν έχει το πρόβλημα της Αθήνας, αφού στα μικρά χωριά και τις κωμοπόλεις βρίσκουν χώρους και δεν ξεθάβουν τους νεκρούς.

Ο πληθυσμός που είναι στην επαρχία, ένα μεγάλο μέρος του δεν πιέζεται από την εκταφή.

Η αποτέφρωση δεν είναι ούτε κάτι ιδεολογικό ούτε θεολογικό, είναι θέμα αστυφιλίας και της ανάγκης να ξεθάβουν τους νεκρούς. Η αποτέφρωση λύνει αυτό το πρόβλημα.

Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος θα πρέπει να επανεξετάσει το θέμα, διότι η κοινωνία δείχνει ότι η διαδικασία της αποσύνθεσης των νεκρών με την αποτέφρωση δεν είναι αμαρτία. Θα πρέπει να στέκεται αρωγός στις οικογένειες, και όχι τιμωρός» είπε στο τέλος.