Έτσι θα «ζωντανέψει» η Θεσσαλονίκη του 6ου αιώνα μ.Χ.

Τρισδιάστατη ψηφιακή αναπαράσταση του Decumanus Maximus φέρνει η καινοτόμα πλατφόρμα Hellenic Heritage

*Της Λεμονιάς Βασβάνη

Από την έντυπη έκδοση

“Τύπος Θεσσαλονίκης”

Φανταστείτε να μπορείτε να δείτε πώς ήταν ο Decumanus Maximus και τα μνημεία που τον περιέβαλαν κατά τον 6ο αιώνα μ.Χ.. Να μπορείτε να περιδιαβείτε σε μαγικές στιγμές της πλούσιας πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Και να αφεθείτε στην μοναδική μας Ιστορία.

Αυτό γίνεται πραγματικότητα μέσα από την τρισδιάστατη ψηφιακή αναπαράσταση που θα ενταχθεί στην πλατφόρμα Hellenic Heritage (Ελληνική Πολιτιστική Κληρονομιά), η οποία παρουσιάστηκε χθες στη Θεσσαλονίκη σε εκδήλωση με τίτλο «Hellenic Heritage – Open Days #2: Νέες Υπηρεσίες, Νέες Εμπειρίες», που φιλοξενήθηκε στον κινηματογράφο Ολύμπιον και έγινε με πρωτοβουλία του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ).

Μιλώντας για το έργο η Ελισάβετ – Μπετίνα Τσιγαρίδα, αρχαιολόγος, προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πέλλας, εξήγησε πως «η αναπαράσταση παρουσιάζεται υπό μορφή βίντεο, που αποτελεί τμήμα ψηφιακού έργου, το οποίο σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε από ομάδα αρχαιολόγων».

Το βίντεο όπως εξήγησε, θα ενταχθεί στον κόμβο, και θα δώσει άλλη διάσταση στην προσέγγιση σε ένα σημαντικό μνημείο, ενισχύοντας την εικόνα της πολιτιστικής μας κληρονομίας. Παράλληλα θα δημιουργήσει τις βάσεις για νέες μορφές αφήγησης, εκπαίδευσης και εμπειρίας.

Το έργο έγινε πραγματικότητα μέσα από το πλούσιο υλικό των ανασκαφών κατά την διάρκεια κατασκευής του έργου του Μετρό και ειδικότερα από τις ανασκαφές του μετρό στους σταθμούς Βενιζέλου και Αγίας Σόφιας.

Εξάλλου η ίδια πρόσθεσε πως θα στην πλατφόρμα θα ενταχθούν και διαδρομές ανάπτυξης του ανακτόρου της Πέλλας. Όπως είπε «με τρισδιάστατες απεικονίσεις και με την βοήθεια ψηφιακών εργαλείων ενισχύεται η εμπειρία επίσκεψης του ανακτόρου. Ενός μνημείου που αποτελείται από 7 κτήρια, ενός συγκροτήματος από τα μεγαλύτερα της αρχαιότητας, και ενός μνημείου στο οποίο γεννήθηκε κατά το παρελθόν ο Μέγας Αλέξανδρος».

Σύγχρονη ενιαία πύλη Hellenic Heritage

Όσο αφορά στην πλατφόρμα Hellenic Heritage (Ελληνική Πολιτιστική Κληρονομιά), πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό οικοσύστημα, που ενώνει για πρώτη φορά 100 + 200 αρχαιολογικούς χώρους, μουσεία και μνημεία της χώρας σε μία ενιαία σύγχρονη πύλη, με ψηφιακές υπηρεσίες, όπως το ηλεκτρονικό εισιτήριο, τις ψηφιακές ξεναγήσεις, εφαρμογές ΑR (Επαυξημένης Πραγματικότητας) και VR (Εικονικής Πραγματικότητας).

Στον πυρήνα του έργου βρίσκεται η νέα ψηφιακή πλατφόρμα hh.gr, η οποία λειτουργεί από τον Σεπτέμβριο του 2025 και αναμένεται το πρώτο τρίμηνο του 2026 να είναι σε πλήρη παραγωγική λειτουργία. Η πλατφόρμα αυτή συνδέει πολιτιστικούς χώρους σε έναν ενιαίο ψηφιακό προορισμό με πιστοποιημένο, επιστημονικά τεκμηριωμένο περιεχόμενο, και αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο εκατομμύρια άνθρωποι, Έλληνες και ξένοι, ανακαλύπτουν, βιώνουν και συνδέονται με τον ελληνικό πολιτισμό.

 «Είναι ένα εμβληματικό έργο, που πραγματοποιούν το υπουργείο Πολιτισμού και ο Οργανισμός Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ), το οποίο σηματοδοτεί μια νέα εποχή για την πρόσβαση και την προβολή της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και υπηρετεί τη λογική της οικονομίας των εμπειριών και της δημιουργίας μίας ισχυρής και διακριτής ταυτότητας», υπογράμμισε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη.

Η ίδια εξήγησε ότι για πρώτη φορά 300 αρχαιολογικοί χώροι, μουσεία και μνημεία της χώρας, μέσα από το ψηφιακό οικοσύστημα, ενώνονται σε ενιαία σύγχρονη πύλη, με καινοτόμες ψηφιακές υπηρεσίες, όπως το ηλεκτρονικό εισιτήριο, τις ψηφιακές ξεναγήσεις για 40 χώρους και μουσεία σε οκτώ γλώσσες, μεταξύ αυτών και η νοηματική, εφαρμογές ΑR και VR και με πιστοποιημένο επιστημονικά τεκμηριωμένο περιεχόμενο.

 «Το έργο δεν αφορά απλώς την ψηφιακή αναβάθμιση. Αφορά την αξιοποίηση της τεχνολογίας για την προστασία, την ανάδειξη και τη μετάδοση της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς στις επόμενες γενιές, σε Έλληνες και σε ξένους επισκέπτες. Αφορά στη διασύνδεση του παρελθόντος με το μέλλον, με σεβασμό στην ιστορία μας και σχέδιο για έναν πολιτισμό ανοιχτό και προσβάσιμο», επισήμανε η υπουργός Πολιτισμού, τονίζοντας ότι «η σημερινή παρουσίαση στη Θεσσαλονίκη είναι η αφετηρία της υλοποίησης και της εξέλιξης ενός οράματος, το οποίο έγινε σχέδιο και το οποίο αναδεικνύει και προβάλλει τον ελληνικό πολιτισμό στο παγκόσμιο κοινό».

Εξάλλου όπως τόνισε η κ. Μενδώνη, έχει δοθεί έμφαση στην προσβασιμότητα, προσθέτοντας ότι τα άτομα με αναπηρία και οι συνοδοί τους, που δικαιούνται δωρεάν είσοδο, θα μπορούν να επιλέγουν ειδικές υπηρεσίες κατά την κράτησή τους, όπως τη χρήση του ανελκυστήρα ή του αμαξιδίου.

Έργο 27 εκατ. ευρώ

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου, με πλήρη τίτλο «Ανάπτυξη και εφαρμογή ψηφιακών διαδραστικών υπηρεσιών και περιεχομένου για τη βελτίωση της εμπειρίας του επισκέπτη σε αρχαιολογικούς χώρους, μουσεία, μνημεία και αρχαιολογικούς τόπους με τη χρήση καινοτόμων τεχνολογιών και ανοικτών συστημάτων», ανέρχεται στα 27 εκατομμύρια ευρώ, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Η υπουργός Πολιτισμού ανέφερε ότι η αναβάθμιση των υποδομών, συμβατικών και ψηφιακών, συνολικά του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ) συμπεριελήφθη στα έργα που χρηματοδοτεί το Ταμείο Ανάκαμψης στο πλαίσιο του Ελλάδα 2.0, με πόρους που ξεπερνούν τα 55 εκατομμύρια ευρώ.

Τόνισε ακόμη ότι η καθοριστική συμβολή του πολιτισμού στον εθνικό πλούτο είναι πλέον αδιαμφισβήτητη και παρέθεσε στοιχεία από μελέτες, που έχουν αποδείξει ότι «η επένδυση ενός ευρώ στα έργα της πολιτιστικής κληρονομιάς αποδίδουν σε βάθος 5ετίας 3,44 ευρώ στην οικονομία» και ότι η «επένδυση ενός ευρώ σε οπτικοακουστικό έργο και οπτικοακουστικές παραγωγές αποδίδει στην περίοδο της εξέλιξής του 4,2 ευρώ».

Ψηφιακή αναβάθμιση των αρχαιολογικών χώρων και μουσείων σε όλη τη χώρα

Παρουσιάζουμε ένα έργο που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο βιώνουμε και προσεγγίζουμε τον ελληνικό πολιτισμό, ένα έργο εθνικής σημασίας, με στόχο την ψηφιακή αναβάθμιση των αρχαιολογικών χώρων και μουσείων σε όλη τη χώρα, τόνισε ο αντιπρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του ΟΔΑΠ, Παναγιώτης Μπαρλαμπάς.

Πρακτικά, όπως υπογράμμισε, για τον κάθε επισκέπτη αυτό σημαίνει:

– Ηλεκτρονικό εισιτήριο και σύγχρονο έλεγχο πρόσβασης, σε πρώτη φάση σε περισσότερους από 100 χώρους, ώστε η είσοδος να γίνεται πιο γρήγορα, πιο εύκολα και με μεγαλύτερη ασφάλεια.

– Ψηφιακή κάρτα μέλους, που ενισχύει τη σχέση του επισκέπτη με τον πολιτισμό και δημιουργεί κίνητρα επαναλαμβανόμενης επίσκεψης.

– Ψηφιακούς ξεναγούς σε δεκάδες χώρους διαθέσιμους σε δεκάδες γλώσσες και στη νοηματική ώστε η εμπειρία να είναι πραγματικά προσβάσιμη σε όλους.

– Εμπειρίες Επαυξημένης (AR) και Εικονικής (VR) Πραγματικότητας σε εμβληματικούς χώρους, όπως η Αρχαία Αγορά των Αθηνών, η Αρχαία Ολυμπία και η Ροτόντα στη Θεσσαλονίκη, που επιτρέπουν στον επισκέπτη να δει και να βιώσει πώς ήταν τα μνημεία στο παρελθόν χωρίς καμία παρέμβαση στον φυσικό χώρο.

– Ψηφιακές πινακίδες ενημέρωσης και σύγχρονα συστήματα εποπτείας και προστασίας των μνημείων.

Τα οφέλη είναι πολλαπλά, καλύτερη εμπειρία στον επισκέπτη, περισσότερη προσβασιμότητα και κοινωνική ένταξη, αύξηση των δημοσίων εσόδων και ουσιαστική αναβάθμιση της διεθνούς εικόνας της χώρας, τόνισε ο κ. Μπαρλαμπάς.

Σημείωσε ότι το έργο είναι προϋπολογισμού 27 εκατομμυρίων ευρώ από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και αν σε αυτούς συμπεριληφθούν οι εθνικοί πόροι που απαιτούνται για τη συνέχιση της λειτουργίας του και τη στήριξή του, ξεπερνάει τα 36 εκατομμύρια ευρώ, καθώς και ότι βρίσκεται σε φάση πιλοτικής λειτουργίας. Η προσδοκία είναι το πρώτο τρίμηνο του 2026 να είναι σε πλήρη παραγωγική λειτουργία.

Ο ΟΔΑΠ, όπως τόνισε, διαχειρίζεται και υλοποιεί μεγάλα αναπτυξιακά έργα, προϋπολογισμού 80 εκατομμυρίων ευρώ, αξιοποιώντας όλα τα διαθέσιμα αναπτυξιακά χρηματοδοτικά εργαλεία της χώρας.

Χαιρετισμό στην εκδήλωση απηύθυνε ο αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού και Αθλητισμού της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, Χρήστος Μήττας.