Η άσκηση προσθέτει ζωή στα χρόνια

Ποια τα οφέλη της γυμναστικής για κάθε ηλικία

*Της Λεμονιάς Βασβάνη

Από την έντυπη έκδοση

“Τύπος Θεσσαλονίκης”

Μετά τις γιορτές ή και λίγους μήνες πριν το καλοκαίρι βλέπουμε συνήθως να αυξάνεται ο αριθμός των ατόμων που πηγαίνουν στο γυμναστήριο. Πόσο όμως αυτή η τάση γίνεται συνήθεια; Πόσοι παραμένουν πιστοί στην άσκηση;

Και πώς μπορεί να λειτουργήσει η συστηματική άσκηση ως πρόληψη για να αποφύγουμε μελλοντικά άλλες παθήσεις ή να ζήσουμε καλύτερα; Ο Αλέξης Αλεξιάδης ιδιοκτήτης γυμναστηρίου στην πόλη μας και Ειδικός στην Άσκηση, την Σωματική Υγεία και την Μακροβιότητα ανέφερε στον «ΤyposThes» πως «Η άσκηση δεν προσθέτει απλώς χρόνια στη ζωή. Προσθέτει ζωή στα χρόνια. Δεν είναι επιλογή πολυτέλειας, αλλά βασικός πυλώνας πρόληψης. Η σωστή υιοθέτηση συνηθειών από νωρίς — και η συνέπειά τους — καθορίζουν αν θα φτάσουμε σε μεγάλη ηλικία λειτουργικοί, ανεξάρτητοι και με ποιότητα ζωής».

-Πώς μπορεί να λειτουργήσει η γυμναστική ως πρόληψη;

-Ως επαγγελματίας άσκησης με έμφαση στη μακροζωία, θα απαντήσω με γνώμονα τη σύγχρονη επιστημονική τεκμηρίωση και τη λειτουργική προσέγγιση της πρόληψης.

Η άσκηση είναι παρεμβατικό “φάρμακο” χωρίς παρενέργειες, όταν δοσολογείται σωστά. Δρα προληπτικά σε πολλαπλά συστήματα:

1. Καρδιομεταβολική πρόληψη

Η συστηματική αερόβια και αναερόβια άσκηση: Μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων, Ρυθμίζει την αρτηριακή πίεση, Βελτιώνει την ινσουλινοευαισθησία και μειώνει τον κίνδυνο για σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, Βοηθά στον έλεγχο του σωματικού λίπους και του σπλαχνικού λίπους (που συνδέεται με φλεγμονή και πρόωρη γήρανση). Ουσιαστικά, μειώνει τον κίνδυνο για παθήσεις όπως η στεφανιαία νόσος, τα εγκεφαλικά επεισόδια και ο μεταβολικός σύνδρομο.

2. Μυοσκελετική υγεία & αυτονομία

Η προπόνηση δύναμης: Διατηρεί μυϊκή μάζα (αντιμετώπιση σαρκοπενίας), Αυξάνει οστική πυκνότητα (πρόληψη οστεοπόρωσης), Μειώνει τον κίνδυνο πτώσεων και καταγμάτων. Αυτό μεταφράζεται σε περισσότερα χρόνια λειτουργικής ανεξαρτησίας.

3. Νευρογνωστική προστασία

Η άσκηση: Βελτιώνει την αιμάτωση του εγκεφάλου, Ενισχύει τη νευροπλαστικότητα. Μειώνει τον κίνδυνο άνοιας και γνωστικής έκπτωσης.

4. Ρύθμιση φλεγμονής & βιολογικής γήρανσης

Η χρόνια χαμηλού βαθμού φλεγμονή είναι βασικός παράγοντας πρόωρης γήρανσης. Η άσκηση μειώνει δείκτες φλεγμονής και βελτιώνει δείκτες βιολογικής ηλικίας. Η πρόληψη μέσω άσκησης σημαίνει λιγότερα φάρμακα, λιγότερες νοσηλείες, περισσότερη ποιότητα ζωής.

-Σε ποιες ηλικίες / περιπτώσεις είναι πιο δύσκολο να μπει ως συνήθεια;

Στην παιδική και εφηβική ηλικία η καθιστική ζωή, η οθόνη και η έλλειψη αθλητικής παιδείας δημιουργούν έλλειμμα κινητικών δεξιοτήτων.

Στην ενήλικη ζωή (30–50 ετών) υπάρχει έλλειψη χρόνου, επαγγελματικό στρες, οικογενειακές υποχρεώσεις και μεταβολική επιβράδυνση.

Μετά τα 60 βλέπουμε συχνά να υπάρχει φόβος τραυματισμού, προϋπάρχουσες παθήσεις, χαμηλή αυτοπεποίθηση. Παραδόξως, είναι η ηλικία που η άσκηση έχει τη μεγαλύτερη απόδοση επένδυσης σε όρους ποιότητας ζωής.

-Πόσο εξοικειωμένοι είμαστε με την άσκηση; Πώς βοηθούν τα γυμναστήρια;

-Η κοινωνία μας γνωρίζει τη σημασία της άσκησης θεωρητικά, αλλά πρακτικά υπάρχει ασυνέπεια, υπερβολή (από αδράνεια σε έντονη προπόνηση) και έλλειψη δομημένου πλάνου. Τα γυμναστήρια παρέχουν δομή και πρόγραμμα, προσφέρουν εξειδικευμένη καθοδήγηση, δημιουργούν περιβάλλον δέσμευσης και προσφέρουν κοινωνικό πλαίσιο που αυξάνει τη συμμόρφωση. Επίσης η σωστή καθοδήγηση μειώνει τραυματισμούς και αυξάνει την αποτελεσματικότητα.

-Μετά τις γιορτές αυξάνεται η προσέλευση στα γυμναστήρια. Αυτό αποδίδει;

-Συνήθως, η κινητοποίηση είναι συναισθηματική (τύψεις, υπερφαγία).

Το πρόβλημα είναι η έλλειψη στρατηγικής συνέχειας. Αν η προσέγγιση είναι απότομη, υπερβολική, επικεντρωμένη μόνο στο βάρος, τότε η διακοπή είναι σχεδόν βέβαιη. Αν όμως τεθεί ρεαλιστικός στόχος, υπάρξει προοδευτική επιβάρυνση, συνδυαστεί με σωστή διατροφή, ύπνο και διαχείριση στρες, τότε η περίοδος αυτή μπορεί να γίνει σημείο εκκίνησης για μόνιμη αλλαγή.

-Πώς μπορεί η άσκηση να γίνει τρόπος ζωής;

Για να γίνει βιώσιμη πρέπει:

1. Να συνδεθεί με υγεία, όχι με εμφάνιση

Η μακροπρόθεσμη συμμόρφωση είναι υψηλότερη όταν το κίνητρο είναι: η ενέργεια, η λειτουργικότητα και η πρόληψη ασθενειών.

2. Να είναι προσαρμοσμένη

Δεν υπάρχει «μία σωστή άσκηση». Χρειάζεται εξατομίκευση ανάλογα με την ηλικία, το ιατρικό ιστορικό, τους στόχους και τον τρόπο ζωής.

3. Να ενσωματωθεί σε ολιστικό μοντέλο μακροζωίας

Η άσκηση λειτουργεί πολλαπλασιαστικά όταν συνδυάζεται με: ποιοτικό ύπνο, ισορροπημένη διατροφή, κοινωνικές σχέσεις και νοητική δραστηριότητα.

Συμπέρασμα; Η άσκηση δεν προσθέτει απλώς χρόνια στη ζωή. Προσθέτει ζωή στα χρόνια. Δεν είναι επιλογή πολυτέλειας, αλλά βασικός πυλώνας πρόληψης. Η σωστή υιοθέτηση συνηθειών από νωρίς — και η συνέπειά τους — καθορίζουν αν θα φτάσουμε σε μεγάλη ηλικία λειτουργικοί, ανεξάρτητοι και με ποιότητα ζωής.